Zdjęcie: Stephan Bechert, Unsplash
Biohacking jest zbiorem praktyk opartych na wiedzy biologicznej, których celem jest poprawa funkcjonowania organizmu, zwiększenie sprawności poznawczej, wspieranie regeneracji oraz spowalnianie niekorzystnych zmian związanych z wiekiem. W ujęciu naukowym można go rozumieć jako eksperymentalne wdrażanie interwencji stylu życia i środowiska, połączone z obserwacją reakcji organizmu i iteracyjną optymalizacją. Kluczowe jest jednak odróżnienie podejścia opartego na danych i fizjologii od działań przypadkowych, marketingowych lub niebezpiecznych.
Środowisko domowe jest jednym z najbardziej trwałych determinantów zdrowia, ponieważ stanowi tło dla snu, odpoczynku, pracy umysłowej i aktywności fizycznej. Człowiek reaguje nie tylko na to, co je i jak trenuje, lecz także na światło, dźwięk, temperaturę, jakość powietrza, ekspozycję na bodźce cyfrowe i architekturę wnętrz. Inteligentny dom umożliwia ciągłe sterowanie tymi zmiennymi, a więc pozwala tworzyć środowisko adaptacyjne, dopasowane do rytmu dobowego, obciążeń treningowych, poziomu stresu czy fazy życia.
Strefowanie środowiska jako podstawowa strategia
Skuteczny ekosystem biohackingu w inteligentnym domu opiera się na podziale przestrzeni na strefy o odmiennych funkcjach biologicznych. Strefa snu powinna minimalizować bodźce pobudzające i maksymalizować stabilność mikroklimatu, strefa pracy wspierać czujność i koncentrację, a strefa regeneracji sprzyjać wyciszeniu i obniżeniu napięcia. W praktyce oznacza to różne scenariusze oświetlenia, dźwięku, temperatury i ekspozycji cyfrowej w zależności od pomieszczenia. Taki podział ogranicza konflikt bodźców, zmniejsza ryzyko rozregulowania rytmu dobowego i ułatwia utrzymanie spójnych nawyków.
Inteligentne oświetlenie zgodne z rytmem dobowym
Rytm dobowy jako fundament regulacji fizjologicznej
Rytm dobowy to wewnętrzny mechanizm czasowy koordynujący sen i czuwanie, temperaturę ciała, wydzielanie hormonów, metabolizm glukozy, apetyt, procesy zapalne oraz funkcje poznawcze. Układ ten jest synchronizowany bodźcami środowiskowymi, z których najsilniejszym jest światło. Ekspozycja świetlna w nieodpowiedniej porze, zwłaszcza wieczorem i w nocy, może zaburzać wydzielanie hormonu sygnalizującego noc i przygotowującego organizm do snu, co prowadzi do gorszej jakości snu, przesunięcia fazy zasypiania i spadku regeneracji.
W inteligentnym domu oświetlenie może być sterowane tak, aby w ciągu dnia wspierać czujność i nastrój, a wieczorem ułatwiać wyciszenie. Z punktu widzenia fizjologii kluczowe są: natężenie światła, widmo, czas ekspozycji oraz spójność z zachowaniami użytkownika.
Melatonina od Apollo’s Hegemony – kluczowy regulator rytmów dobowych – KUP TUTAJ
Widmo i temperatura barwowa a regulacja snu i czuwania
Światło o większym udziale fal krótszych, postrzegane jako chłodne, silniej aktywuje układy neuronalne odpowiedzialne za czuwanie i hamuje sygnał nocy. Działa więc pobudzająco, co bywa korzystne rano, ale niekorzystne późnym wieczorem. Z kolei światło cieplejsze, o mniejszym udziale fal krótszych, jest łagodniejsze dla układu okołodobowego, sprzyja wieczornemu spadkowi pobudzenia i łatwiejszemu zasypianiu.
W praktyce oznacza to, że inteligentny dom powinien oferować dynamiczny scenariusz oświetleniowy: rano i przed południem stopniowo zwiększać jasność oraz udział światła chłodniejszego w pomieszczeniach roboczych, a po południu i wieczorem obniżać natężenie i przesuwać barwę w kierunku cieplejszym. Ważne jest także ograniczanie ekspozycji na silne światło w ostatnich godzinach przed snem, zwłaszcza w strefach relaksu.
Personalizacja oświetlenia: różnice osobnicze
Nie wszyscy reagują identycznie na ten sam bodziec świetlny. Wrażliwość na światło zależy między innymi od wieku, chronotypu, stanu zdrowia psychicznego, poziomu zmęczenia, ekspozycji dziennej na światło naturalne i zachowań cyfrowych. Osoba o wieczornym typie aktywności może szczególnie skorzystać z porannego doświetlenia i konsekwentnego przyciemniania wieczorem, natomiast u osoby o typie porannym zbyt intensywne wieczorne światło może silniej przesuwać fazę snu. Z tego powodu najlepsze systemy to takie, które nie tylko działają według stałego harmonogramu, ale uczą się nawyków użytkownika i uwzględniają informacje o czasie snu i aktywności.
Oświetlenie jako narzędzie dla wydajności poznawczej
W kontekście pracy umysłowej światło może modulować czujność, szybkość reakcji i subiektywną energię. Rano i w pierwszej części dnia mocniejsze oświetlenie w strefie roboczej bywa użyteczne, szczególnie w okresach obniżonego światła dziennego. Jednak nadmierna stymulacja świetlna może zwiększać napięcie i utrudniać przejście w stan koncentracji u części osób, dlatego zaleca się rozwiązania umożliwiające płynną regulację i wybór sceny świetlnej zależnie od zadania: analiza, twórczość, spotkania, relaks.
Oddziaływanie barwy i światła na układ nerwowy oraz procesy komórkowe
Oddziaływanie barwy na psychikę i zachowanie jest znane z psychologii: kolory wpływają na pobudzenie, nastrój i ocenę komfortu. W ujęciu biologicznym bodźce świetlne mogą modulować aktywność układu nerwowego autonomicznego, a pośrednio wpływać na napięcie mięśniowe, odczuwanie stresu i jakość snu. W inteligentnym domu barwa może być elementem scenariusza: chłodniejsze tony do pracy, cieplejsze do wyciszenia, a bardziej nasycone barwy jako bodziec krótkotrwały, ukierunkowany na koncentrację lub aktywizację.
Warto jednak zachować ostrożność: część twierdzeń o „leczniczych” właściwościach konkretnych kolorów ma charakter hipotez lub wynika z badań o ograniczonej jakości. Najbardziej wiarygodne są te mechanizmy, które dają się wyjaśnić przez chronobiologię i neurofizjologię bodźców, a nie przez ogólne deklaracje terapeutyczne.
Obok aspektów okołodobowych istnieje nurt badań nad wpływem światła czerwonego i bliskiej podczerwieni na funkcjonowanie mitochondriów, czyli struktur odpowiedzialnych za wytwarzanie energii w komórce. W badaniach eksperymentalnych sugeruje się, że odpowiednio dobrane dawki światła mogą poprawiać wydolność procesów energetycznych, modulować stres oksydacyjny i wspierać regenerację tkanek. Tego typu oddziaływanie bywa rozważane w kontekście funkcji poznawczych, gojenia, regeneracji mięśni oraz zdrowia skóry.
Dla inteligentnego domu oznacza to możliwość włączenia sesji światła ukierunkowanego, na przykład w postaci paneli emitujących światło w zakresie czerwieni.
Woda jako mediator efektów światła
W literaturze pojawiają się hipotezy, że struktury wody w komórkach mogą uczestniczyć w przenoszeniu energii wzbudzanej światłem i w regulacji procesów biochemicznych. Rozważane są zjawiska związane z uporządkowaniem cząsteczek wody przy powierzchniach hydrofilowych oraz ich potencjalnym wpływem na transport jonów i sygnalizację komórkową. Są to koncepcje interesujące, ale trudne do jednoznacznego przełożenia na praktykę domową.
Elektrolity od Testosterone.pl – dodatek do wody wspierający nawodnienie – KUP TUTAJ
Kontrola jakości powietrza i wody
Dlaczego powietrze wewnętrzne ma znaczenie
Powietrze w domu wpływa na układ oddechowy, układ krążenia, odporność i funkcje poznawcze. Cząstki zawieszone, alergeny, produkty spalania, a także lotne związki chemiczne pochodzące z materiałów wykończeniowych mogą nasilać objawy alergii, pogarszać komfort snu i zwiększać obciążenie zapalne. W biohackingu, który często koncentruje się na subtelnych poprawach regeneracji i wydajności, jakość powietrza może być czynnikiem ograniczającym, choć bywa niewidoczna dla użytkownika.
Inteligentny dom pozwala monitorować parametry powietrza i reagować automatycznie: uruchamiać oczyszczanie, zwiększać wentylację, kontrolować wilgotność i redukować źródła zanieczyszczeń. Kluczowe jest jednak, aby działania były oparte na wiarygodnych pomiarach, a urządzenia dobrane do metrażu.
Filtracja i wentylacja: zasady skuteczności
Skuteczna poprawa jakości powietrza zwykle wymaga połączenia kilku elementów: filtracji cząstek, redukcji zapachów i związków lotnych, kontroli wilgotności oraz rozsądnej wentylacji. W praktyce najważniejsze są dwa kroki: ograniczenie źródła zanieczyszczeń oraz ich usuwanie z powietrza.
W inteligentnym domu warto wdrażać scenariusze, które minimalizują ekspozycję nocną, ponieważ sen to czas największej wrażliwości na mikroklimat. Przykładowo: intensywniejsze oczyszczanie i przewietrzanie przed snem, stabilna wilgotność w nocy oraz unikanie intensywnych zapachów i aerozoli w sypialni.
Dyfuzory zapachowe: potencjalne ryzyka
Popularne urządzenia rozpylające olejki eteryczne nie są oczyszczaczami powietrza w sensie usuwania zanieczyszczeń. Mogą poprawiać subiektywny komfort zapachowy, ale mogą też wprowadzać do powietrza związki drażniące i produkty wtórnych reakcji chemicznych. W środowisku biohackingu, szczególnie u osób z astmą, alergiami lub migrenami, zaleca się ostrożność: jeśli zapachy są używane, to w niskich dawkach, w dobrze wentylowanych pomieszczeniach i z obserwacją reakcji organizmu.
Rośliny doniczkowe: wsparcie środowiskowe i psychologiczne
Rośliny w domu mogą wspierać komfort psychiczny, poczucie kontaktu z naturą i uważność. Ich rola jako „oczyszczaczy” bywa przeceniana w porównaniu z wydajnymi urządzeniami filtrującymi, jednak rośliny mogą pośrednio poprawiać dobrostan poprzez estetykę, redukcję stresu i tworzenie środowiska regeneracyjnego. W inteligentnym domu można połączyć elementy roślinne (np. paprocie) z automatycznym nawadnianiem oraz kontrolą wilgotności, dzięki czemu zieleń staje się stabilnym komponentem środowiska, a nie obowiązkiem obciążającym użytkownika.
Jakość wody
Woda pitna wpływa na poziom nawodnienia, pracę układu krążenia, termoregulację i funkcje poznawcze. Technologie domowe mogą poprawiać jakość wody poprzez usuwanie wybranych zanieczyszczeń chemicznych i biologicznych. W praktyce sensowna strategia obejmuje: analizę lokalnej jakości wody, dobór filtracji odpowiadającej problemowi oraz kontrolę wymiany wkładów, aby uniknąć wtórnego zanieczyszczenia.
Z perspektywy biohackingu ważna jest także konsekwencja: użytkownik powinien mieć łatwy dostęp do wody, najlepiej poprzez stacje dystrybucji wody w kuchni, przypomnienia środowiskowe i integrację z nawykami, na przykład przygotowanie wody przed pracą umysłową czy po treningu. Jeżeli stosuje się filtrację, warto zadbać, aby woda nie była nadmiernie zdemineralizowana w sposób pogarszający smak i potencjalnie zmniejszający chęć picia.
Optymalizacja środowiska snu
Sen
Sen wpływa na konsolidację pamięci, regulację apetytu, wrażliwość na insulinę, odporność oraz procesy naprawcze. Dlatego inteligentny dom w biohackingu najczęściej zaczyna się od sypialni. Optymalizacja snu powinna obejmować: kontrolę światła, temperatury, hałasu, wilgotności oraz ograniczenie bodźców cyfrowych.
Kontrola światła w sypialni
Zaciemnienie sypialni redukuje bodźce zakłócające sen i pomaga utrzymać stabilny rytm dobowy. Automatyczne zasłony lub rolety pozwalają eliminować światło z ulicy oraz konsekwentnie utrzymywać ciemność w godzinach snu. Rano z kolei korzystne może być stopniowe zwiększanie światła, które ułatwia wybudzanie.
Termoregulacja i mikroklimat
Temperatura otoczenia wpływa na zasypianie i utrzymanie snu. U większości osób sen jest stabilniejszy w środowisku chłodniejszym niż w dzień, choć zakres komfortu jest indywidualny. Inteligentny dom może automatycznie obniżać temperaturę przed snem i stabilizować ją w nocy, a także kontrolować wilgotność, ponieważ zbyt suche lub zbyt wilgotne powietrze może nasilać dyskomfort oddechowy i wybudzenia.
Zaawansowane materace z regulacją temperatury mogą wspierać komfort, ale ich skuteczność zależy od dopasowania do użytkownika, materiałów pościeli i warunków pomieszczenia. Z punktu widzenia naukowego ważne jest, aby nie mylić komfortu subiektywnego z poprawą architektury snu. Najlepszym podejściem jest łączenie odczuć z obiektywną obserwacją: czas zasypiania, liczba wybudzeń, samopoczucie rano.
Glicyna od Testosterone.pl – przygotowuje do snu i obniża temperaturę ciała – KUP TUTAJ
Higiena cyfrowa i „cyfrowy zachód słońca”
Jednym z najskuteczniejszych, a często pomijanych elementów biohackingu domowego jest ograniczenie wieczornej stymulacji poznawczej i emocjonalnej wywołanej bodźcami cyfrowymi. Inteligentny dom może wspierać ten proces poprzez automatyzacje, które w ustalonej porze redukują natężenie oświetlenia i przesuwają jego barwę w kierunku cieplejszym, wyciszają powiadomienia oraz ograniczają ekspozycję na treści pobudzające. Praktycznym rozwiązaniem jest scenariusz „cyfrowy zachód słońca”, obejmujący stopniowe wyciszenie bodźców na 60–120 minut przed snem, co sprzyja redukcji pobudzenia autonomicznego i poprawie płynności zasypiania.
Monitorowanie snu: użyteczność i pułapki
Domowe monitorowanie snu może dostarczać informacji o regularności i czasie spędzonym w łóżku, a także o ruchach ciała i oddechu. Dane te są użyteczne, jeśli służą do trendów i decyzji behawioralnych, na przykład wcześniejszego wyciszenia wieczorem. Ryzykiem jest natomiast nadmierne przywiązanie do liczb i wzrost niepokoju o sen. W biohackingu warto przyjąć zasadę: pomiar ma wspierać zachowania sprzyjające zdrowiu, a nie stać się źródłem stresu.
Ergonomia i zarządzanie hałasem
Ergonomia jako prewencja przeciążeniowa
Długotrwała praca siedząca oraz nieprawidłowa pozycja ciała zwiększają ryzyko bólu kręgosłupa, przeciążeń szyi i kończyn górnych, a także bólów głowy związanych z napięciem mięśniowym. Inteligentne meble mogą wspierać zmianę pozycji i mikroprzerwy: regulowane biurka, przypomnienia o ruchu, ustawienia dopasowane do wzrostu, a także czujniki informujące o zbyt długim utrzymywaniu jednej pozycji.
W kontekście biohackingu warto myśleć o ergonomii jak o interwencji długoterminowej: ma zmniejszać koszt funkcjonowania, czyli mikrourazy, napięcie i przewlekłe zmęczenie mięśniowo-powięziowe. Wpływa to pośrednio na sen, regenerację i gotowość do treningu.
Hałas i stres: fizjologia obciążenia
Hałas środowiskowy jest bodźcem stresowym. Może zwiększać pobudzenie układu współczulnego, podnosić poziom napięcia i pogarszać jakość snu. Nawet jeśli hałas nie wybudza całkowicie, może fragmentować sen i zwiększać zmęczenie w ciągu dnia.
Inteligentny dom może ograniczać hałas przez: izolację akustyczną, uszczelnienia, kontrolę źródeł dźwięku w mieszkaniu, a także generowanie stałego tła dźwiękowego o charakterze maskującym. Celem nie jest absolutna cisza, lecz stabilne, przewidywalne środowisko dźwiękowe. Dla osób wrażliwych na dźwięk szczególnie ważna jest sypialnia oraz miejsce pracy umysłowej.
Ergonomia behawioralna: ruch jako automatyzacja
Ergonomia w biohackingu nie powinna ograniczać się do doboru krzesła i wysokości biurka. Równie ważne jest projektowanie zachowań, czyli automatyczne wspieranie krótkich przerw ruchowych i zmiany pozycji. Inteligentny dom może przypominać o mikroprzerwach, inicjować krótkie sekwencje ruchowe oraz modulować środowisko pracy, na przykład poprzez chwilowe zwiększenie jasności światła i dopływu świeżego powietrza w momentach spadku czujności. W ujęciu fizjologicznym takie interwencje mogą ograniczać narastanie napięcia mięśniowego, poprawiać tolerancję wysiłku w ciągu dnia oraz zmniejszać koszt stresowy długotrwałej pracy siedzącej.
Integracja monitorowania zdrowia w warunkach domowych
Od pomiaru do decyzji
Monitorowanie parametrów fizjologicznych ma sens, gdy prowadzi do konkretnych decyzji: modyfikacji snu, aktywności, stresu, nawodnienia czy ekspozycji na światło. W inteligentnym domu można integrować dane z urządzeń ubieralnych oraz czujników bezkontaktowych z działaniem środowiska: jeśli sen był krótki, dom może zaproponować łagodniejsze poranne światło i wcześniejsze wyciszenie wieczorem, jeśli obciążenie treningowe było wysokie, można priorytetyzować lepszą jakość powietrza, spokojniejsze warunki wieczorem i stabilniejszą temperaturę w nocy.
Stres, regeneracja i praktyki wyciszające
Technologie domowe mogą także wspierać redukcję stresu poprzez projektowanie rytuałów: sceny świetlne i dźwiękowe do relaksu, ograniczenie bodźców wieczorem, przypomnienia o przerwach w pracy i ćwiczeniach oddechowych. Wiele badań wskazuje, że regularne praktyki uważności, relaksacji i medytacji mogą modulować reakcje stresowe i sprzyjać zdrowiu w długiej perspektywie. Inteligentny dom może ułatwiać konsekwencję, czyli element kluczowy dla skuteczności interwencji psychofizjologicznych.
Bezpieczeństwo środowiskowe jako warunek nadrzędny
W podejściu prewencyjnym priorytetem są zagrożenia ostre, które mogą szybko prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego ekosystem biohackingu w inteligentnym domu powinien uwzględniać monitorowanie dymu, tlenku węgla oraz ryzyka zalania i wilgoci konstrukcyjnej. Automatyczne powiadomienia i scenariusze awaryjne, takie jak odcięcie dopływu wody w razie wycieku, stanowią element zdrowia środowiskowego, który w praktyce może mieć większe znaczenie niż interwencje optymalizacyjne.
Projektowanie ekosystemu biohackingu w domu: zasady praktyczne
Zasada pierwsza: zaczynaj od największych dźwigni
Największy zwrot z inwestycji zdrowotnej zwykle dają: regularny sen, kontrola wieczornego światła, poprawa jakości powietrza w sypialni, redukcja hałasu i ergonomia stanowiska pracy. Dopiero potem warto wdrażać bardziej niszowe rozwiązania, takie jak sesje światła czerwonego czy rozbudowane automatyzacje.
Zasada druga: minimalizm technologiczny
Więcej technologii nie zawsze oznacza lepiej. Zbyt złożony system może zwiększać stres (poprzez, np. fale elektromagnetyczne), generować awarie i prowadzić do obsesyjnego monitorowania. W biohackingu domowym preferowane są rozwiązania stabilne, łatwe do utrzymania i niewymagające ciągłej uwagi.
Zasada trzecia: protokół wdrożenia i ewaluacji
Aby zachować naukowy charakter działań, warto wprowadzać zmiany etapami:
1. ustalenie problemu, na przykład trudności z zasypianiem lub częste wybudzenia,
2. wybór jednej interwencji środowiskowej, na przykład sceny świetlnej wieczorem,
3. obserwacja przez kilka tygodni i porównanie z okresem wyjściowym,
4. dopiero potem dodanie kolejnego elementu, na przykład poprawy mikroklimatu lub redukcji hałasu.
Takie podejście ułatwia identyfikację przyczyn i ogranicza ryzyko błędnych wniosków.
Wnioski
Technologie inteligentnego domu mogą stać się istotnym narzędziem biohackingu, ponieważ umożliwiają precyzyjne kształtowanie bodźców środowiskowych wpływających na rytm dobowy, sen, stres, regenerację i wydajność poznawczą. Najbardziej uzasadnione biologicznie i praktycznie są interwencje dotyczące oświetlenia zgodnego z rytmem dobowym, mikroklimatu sypialni, jakości powietrza, redukcji hałasu oraz ergonomii. Zastosowania światła o określonych parametrach w celu wspierania procesów komórkowych pozostają obiecujące, ale wymagają ostrożności i dalszych badań. Skuteczny inteligentny dom w biohackingu powinien być spersonalizowany, prosty, mierzalny i bezpieczny pod względem danych. Największy potencjał rozwoju leży w adaptacyjnych ekosystemach, które łączą fizjologię, psychologię środowiskową i inżynierię, a efekty oceniają w sposób długofalowy i rzetelny.
Literatura
1. Lindfors A. Between Self-Tracking and Alternative Medicine: Biomimetic Imaginary in Contemporary Biohacking. Body Soc. 2024;30(1):83–110.
2. Carver LF. An Interdisciplinary Approach to Aging, Biohacking and Technology. London: Routledge; 2023.
3. Portius D. Beyond Limits: The Fusion of Nature and Technology in Achieving Optimal Health—The Truth of Biohacking. In: Plugmann P, Portius D, editors. Innovations in Healthcare and Outcome Measurement. Cham: Springer; 2025.
4. LeGates TA, Fernandez DC, Hattar S. Light as a central modulator of circadian rhythms, sleep and affect. Nat Rev Neurosci. 2014;15(7):443–454.
5. Lin J, Ding X, Hong C, Pang Y, Chen L, Liu Q, et al. Several biological benefits of the low color temperature light-emitting diodes based normal indoor lighting source. Sci Rep. 2019;9(1):7560.
6. Masters A, Pandi-Perumal SR, Seixas A, Girardin JL, McFarlane SI. Melatonin, the hormone of darkness: from sleep promotion to ebola treatment. Brain Disord Ther. 2014;4(1):1000151.
7. Rodríguez-Morilla B, Madrid JA, Molina E, Pérez-Navarro J, Correa Á. Blue-enriched light enhances alertness but impairs accurate performance in evening chronotypes driving in the morning. Front Psychol. 2018;9:688.
8. Xia T, Song L, Wang TT, Tan L, Mo L. Exploring the effect of red and blue on cognitive task performances. Front Psychol. 2016;7:784.
9. Azeemi STY, Rafiq HM, Ismail I, Kazmi SR, Azeemi A. The mechanistic basis of chromotherapy: Current knowledge and future perspectives. Complement Ther Med. 2019;46:217–222.
10. Azeemi STY, Raza M. A critical analysis of chromotherapy and its scientific evolution. Evid Based Complement Alternat Med. 2005;2(4):481–488.
11. Peidaee P, Almansour N, Shukla R, Pirogova E. The cytotoxic effects of low intensity visible and infrared light on human breast cancer (MCF7) cells. Comput Struct Biotechnol J. 2013;6:e201303015.
12. Wang L, Mao L, Huang Z, Switzer JA, Hess DC, Zhang Q. Photobiomodulation: shining a light on depression. Theranostics. 2025;15(2):362.
13. Nairuz T, Lee JH. Photobiomodulation therapy on brain: pioneering an innovative approach to revolutionize cognitive dynamics. Cells. 2024;13(11):966.
14. Bhui K, Newbury JB, Latham RM, Ucci M, Nasir ZA, Turner B, et al. Air quality and mental health: evidence, challenges and future directions. BJPsych Open. 2023;9(4):e120.
15. Shannon MA, Bohn PW, Elimelech M, Georgiadis JG, Mariñas BJ, Mayes AM. Science and technology for water purification in the coming decades. Nature. 2008;452(7185):301–310.
16. Xu Y, Raja S, Ferro AR, Jaques PA, Hopke PK, Gressani C, et al. Effectiveness of heating, ventilation and air conditioning system with HEPA filter unit on indoor air quality and asthmatic children’s health. Build Environ. 2010;45(2):330–337.
17. Huang HL, Tsai TJ, Hsu NY, Lee CC, Wu PC, Su HJ. Effects of essential oils on the formation of formaldehyde and secondary organic aerosols in an aromatherapy environment. Build Environ. 2012;57:120–125.
18. Chen RY, Ho KF, Hong GB, Chuang KJ. Houseplant, indoor air pollution, and cardiovascular effects among elderly subjects in Taipei, Taiwan. Sci Total Environ. 2020;705:135770.
19. Joshi SS, Lesser TJ, Olsen JW, O’Hara BF. The importance of temperature and thermoregulation for optimal human sleep. Energy Build. 2016;131:153–157.
20. Miotto R, Danieletto M, Scelza JR, Kidd BA, Dudley JT. Reflecting health: smart mirrors for personalized medicine. NPJ Digit Med. 2018;1(1):62.
