SIBO – co warto wiedzieć

Postępowanie żywieniowo – suplementacyjne w zespole przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim (SIBO)

Ludzka mikroflora, stanowi złożony ekosystem biologiczny charakteryzujący się dużą gęstością „zaludnienia”, ogromną różnorodnością oraz złożonością interakcji. Dwunastnica oraz proksymalna część jelita cienkiego, czyli jelito czcze, zawierają stosunkowo niewielkie ilości bakterii, przeważnie są to pałeczki kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus i Enterokoków, które należą do grupy względnych beztlenowców, czyli mogą dostosować się do warunków, w których występują pewne stężenia tlenu. W jelicie cienkim nie występują beztlenowce, ponieważ środowisko tam panujące, jest lekko tlenowe. Dystalne część jelita cienkiego- jelito kręte – stanowi obszar występowania dosyć rzadkich gatunków bakteryjnych o charakterze względnie beztlenowym oraz swego rodzaju granicę między środowiskiem silnie beztlenowym – jelitem grubym, które to jest miejscem bytowania znacznej większości bakterii.

Skutki zaburzeń w układzie pokarmowym

Wszelkie zaburzenia równowagi w składzie jakościowym i ilościowym mikroflory, mogą nieść poważne konsekwencje zdrowotne przyczyniając się do np. przerostu bakteryjnego w jelicie cienkim(SIBO-Small Intestinal Bacterial Overgrowth).

 

Czym jest SIBO?

 

SIBO, ogólnie rzecz biorąc, jest definiowane jako nadmierny rozrost mikroflory do jelita cienkiego. Profesjonalne dane wskazują, że SIBO, określa się jako obecność mikroorganizmów w jelicie cienkim w ilości przekraczającej 105-106 j.t.k.(jednostki tworzące kolonię)/ml. Jak się okazuje, zaburzenie to, jest jedną z głównych przyczyn diagnozy zespołu jelita nadwrażliwego (IBS) (wedle niektórych danych literaturowych ok. 38% – 84%). Istota tego zjawiska polega na anormalnym namnażaniu się mikroorganizmów
w jelicie cienkim, gdzie nie powinno fizjologicznie znajdować się wiele mikroorganizmów, bo około 103j.t.k./ml i mniej[1]. Najczęstszymi objawami SIBO są zaburzenia trawienia, zmiana rytmu/konsystencji wypróżnień, występowanie refluksu, nadmierna produkcja gazów, wzdęcia, bóle brzucha. Większości pacjentów doskwierają też problemy niekoniecznie związane z SIBO na pierwszy rzut oka. Są to np. zaburzenia nastroju, bóle stawów, trądzik, niedobory witaminowe i mineralne itp.

 

Grupy ryzyka

Należy zaznaczyć, że samo SIBO często jest jedynie skutkiem, a nie bezpośrednią przyczyną obecnych problemów. Zespół przerostu bakteryjnego do jelita cienkiego może rozwijać się w wyniku różnych homeopatii stanowiących czynnik ryzyka rozwoju wspomnianego SIBO.

 

Zespół jelita drażliwego(IBS-Irritable Bowel Disease)[2]

 

Sama etiopatogeneza tego zaburzenia czynnościowego nie została na tę chwilę do końca wyjaśniona. Jak się okazuje, znaczna większość objawów towarzyszących IBS, pokrywa się również z objawami towarzyszącymi SIBO. W pewnym badaniu autorstwa Pimentela i wsp. stwierdzono, że 78% pacjentów z 202 osób uczestniczących w badaniu spełniających kryteria dla IBS, posiadało nieprawidłowy wynik wodorowego testu oddechowego laktulozą (laktuloza przyczyniła się do wzrostu produkcji wodoru przez obecność fermentującej mikroflory w jelicie cienkim)[3]. W toku innych badań – według kryteriów rzymskich- również zaobserwowano charakterystyczne objawy SIBO u osób ze zdiagnozowanych zespołem jelita drażliwego. Pozostałe badania, opierały się na obserwacji towarzyszących objawów, gdyż nie przeprowadzono w nich swoistego testu z laktulozą u pacjentów z IBS.

Przypuszcza się, że powiązanie między IBS, a SIBO, może mieć związek z zaburzeniem czynności MMC-wędrującego kompleksu elektrycznego[4] (Migrating Motor Complex), o którym mowa poniżej.

Warto poświęcić chwilę czasu na poczytanie o łagodzeniu objawów IBS przy pomocy witaminy D TUTAJ

 

Zaburzenia pracy przewodu pokarmowego

Bezpośrednią przyczyną SIBO jest występowanie zaburzenia wędrującego kompleksu elektrycznego -MMC. Jest to cykliczna fala perystaltyczna mięśni gładkich przewodu pokarmowego, występująca w okresie między posiłkami. Głównym zadaniem tego kompleksu jest usuwanie niestrawionych całkowicie resztek pokarmowych. Aktywacja MMC rozpoczyna się około 90 minut po spożytym posiłku, a kończy się w momencie rozpoczęcia następnego[5]. Zaburzenie pracy tego kompleksu przyczynia się do zwiększonego czasu ekspozycji niedotrawionych pokarmów na aktywność mikrobiologiczną, w wyniku czego może nastąpić nadmierny proces fermentacji w jelicie cienkim. Tego typu cząstki pokarmowe stanowią swego rodzaju wabik dla bakterii, które lgnąc do nich niczym mysz do ser, rozprzestrzeniają swoje terytorium do terenów, w których nie powinno ich być. Najczęstszymi przyczynami uszkodzeń wędrującego kompleksu elektrycznego są różnego rodzaju infekcje, które stymulują układ odpornościowy, który z kolei przy nadmiernym stanie aktywacji unieczynnia aktywność MMC.

Kolejnym ważnym elementem przyczyniającym się do zaburzeń działania MMC są zaburzenia pracy tarczycy o charakterze niedoczynności, najczęściej autoimmunologiczne zapalenie tarczycy Hashimoto przyczynia się do uszkodzenia MMC, ponieważ praca przewodu pokarmowego, w dużej mierze uzależniona jest od stężeń hormonów tarczycy Ft3/Ft4. Ze względu na to, że do rozwoju chorób autoimmunologicznych przyczynia się stres fizyczny oraz emocjonalny, należy również mieć na uwadze rolę kortyzolu oraz nadmiernej ekspresji CRH(kortykoliberyny), hormonu odpowiedzialnego za stymulowanie nadnerczy do syntezy kortyzolu.

Niedocenianym elementem w kwestii zaburzeń pracy przewodu pokarmowego niewątpliwie jest niedokwaśność żołądka (dyspepsja czynnościowa). Fizjologicznie pH panujące w tym narządzie powinno wynosić około 1-2. W dzisiejszych czasach, ze względu na mnogość stresu, w pracy, w domu itp. praca żołądka zostaje zaburzona ze względu na zmniejszoną ilość produkowanego kwasu solnego oraz dostarczanie czynników prozapalnych przyczyniających się do zwiększenia wartości pH żołądka. Wynikiem tego jest nieprawidłowe trawienie pokarmów, szczególnie wysokobiałkowych, które trafiając do jelita cienkiego w niedotrawionej postaci
(w wyniku niedostatecznej ilości enzymów proteolitycznych i kwasu solnego), stanowią pożywkę dla bakterii względnie beztlenowych, które mogą powodować dyskomfort w wyniku nadmiernej fermentacji oraz rozrostu.

Do powyższego zaburzenia czynności żołądka przyczyniają się nierzadko leki IPP-inhibitory pompy protonowej, które ograniczając dopływ jonów wodorowych H+ do błony śluzowej żołądka, uniemożliwiają powstawanie kwasu solnego (jony wodorowe stanowią substrat dla enzymu anhydrazy węglanowej obecnej w komórkach okładzinowych żołądka katalizującej powstawanie kwasu solnego).

 

Osoby starsze

Badania przeprowadzone za pośrednictwem testu z glukozą, wykazały obecność bakterii fermentacyjnych na wysokości jelita cienkiego, u osób starszych. Dane te dotyczyły mniejszości diagnozowanych osób starszych, gdyż odsetek zdiagnozowanych osób
z SIBO wynosił w zależności o d badania od 14,5% do 33%[6,7,8]. Powszechnie, uważa się, że u osób starszych, naturalnie, w wyniku obniżenia aktywności fali perystaltycznej przewodu pokarmowego pojawia się SIBO, jednak dotychczasowe badania nie wykazują jednak znacznie obniżonej aktywności mięśni gładkich jelit u osób starszych. Przypuszczalnie zjawisko „leniwych jelit” przypisuje się medykamentom stosowanym często u osób w starszym wieku, zapisanych na pewne towarzyszące jednostki chorobowe np. cukrzyca. Można byłoby również rozważyć temat obniżonej aktywności hormonów tarczycy u osób starszych, w wyniku czego osłabia się u nich aktywność wędrującego kompleksu elektrycznego, czyli MMC.

 

Celiakia

Celiakia, to choroba o charakterze autoimmunologicznym, gdzie obserwuje się nadmierną aktywność komórek układu odpornościowego skierowanych przeciwko endomysium (komórkom jelit). W wyniku postępującej celiakii, następuje zanik kosmków jelitowych, tzw. enteropatia przyczyniająca się do zespołu złego wchłaniania, a co za tym idzie licznych niedoborów pokarmowych. Pewne badania wykazały, iż u pacjentów z celiakią, jako powikłanie pojawia się również SIBO. Częstość jego występowania w tej grupie osób wynosi średnio od 9% do 55%. Jak widać, zakres ten jest bardzo szeroki i prawdopodobnie ryzyko wystąpienia SIBO zależy od sposobu żywienia tych osób. Podobną częstość występowania zespołu przerostu bakteryjnego do jelita cienkiego obserwuje się u osób z nietolerancją laktozy[9].

 

Nieswoiste choroby zapalne jelit[10]

IBD – Inflammatory Bowel Disease, to grupa chorób obejmująca dwie przypadłości, przyczyniające się do wyniszczenia jelita grubego
i licznych komplikacji w przewodzie pokarmowym. Są to choroba Leśniowkiego-Crohna oraz Wrzodziejące Zapalenie Jelita Grubego. Towarzyszące występowanie SIBO przy IBD, w tym wypadku przy chorobie Leśniowskiego-Crohna wynosi średnio koło 25%. Do rozwoju SIBO w wyniku tej choroby predysponuje resekcja zastawki krętniczo-kątniczej (zastawki Bauhina) stanowiącej element odgradzający jelito cienkie od jelita grubego oraz przetoki jelitowe. Badanie przeprowadzone przez Castiglione i wsp. wykazało, że częstość rozwoju SIBO u pacjentów z chorobą Lesniowkiego-Crohna, była większa u osób poddawanych zabiegowi chirurgicznemu, było to 30%.

 

Zespół jelita krótkiego[11]

Zespół jelita krótkiego oznacza stan pooperacyjny, w wyniku którego dokonano zmniejszenia całkowitej długości przewodu pokarmowego, na obszarze dystalnej części jelita krętego, gdzie znajduje się zastawka krętniczo-kątnicza. Stan ten, przyczynia się do zmniejszenia powierzchni chłonnej jelit, a w wyniku utraty naturalnej bariery odgradzającej jelito grube od jelita cienkiego, następuje nadmierny pasaż treści pokarmowej do jelita grubego, gdzie bakterie żywiąc się niedotrawionymi resztkami zaczynają nadmierną kolonizację w kierunku jelita cienkiego, przyczyniając się do powstawania SIBO. Ponieważ proces trawienia i wchłaniania wymaga czasu, u pacjentów z resekcją jelit często obserwuje się występowanie biegunek poposiłkowych, co przyczynia się do pogłębienia stanu niedożywienia.

SIBO stanowi niezależny czynnik pogarszający adaptację jelita cienkiego po stanie resekcji, (szczególnie u dzieci) co u wielu pacjentów wymusza  stosowanie żywienia pozajelitowego[12].

 

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby

 

Niealkoholowe stłuszczenie wątroby, jak sama nazwa wskazuje, wynika z nadmiernej kumulacji trójglicerydów w tkance wątrobowej,
w wyniku stosowania diety prozapalnej, która nie uwzględnia spożycia alkoholu. Głównym czynnikiem pokarmowym przyczyniającym się do tego zaburzenia, jest nadmierne spożycie fruktozy – monosacharydu będącego również elementem produktów należących do tzw. wysoce fermentujących, jest to grupa produktów FODMAP. Sama częstość występowania SIBO była znacznie wyższa u osób
z niealkoholowym stłuszczeniem wątroby, niż w przypadku zdrowych osób. Wskaźniki wodorowego testu oddechowego z laktulozą, pozytywnie korelowały z podwyższeniem prozapalnej cytokiny TNF-alfa [13]. Wynika to z tego, że fruktoza będąc produktem fermentującym, stanowi pożywkę dla bakterii, które mogą wykorzystać ten monosacharyd i tym samym przyczyniać się do dyskomfortu w przewodzie pokarmowym wywołując objawy SIBO.

Podobną korelację z częstością występowania SIBO zanotowano u osób ze zdiagnozowaną marskością wątroby, warto pamiętać, że cząstki pokarmowe wchłonięte przez jelito, trafiają krążeniem wrotnym do wątroby, gdzie podlegają dalszym przemianom. Do marskości wątroby, podobnie jak w przypadku stłuszczenia, przyczynia się niepohamowana konsumpcja fruktozy oraz alkoholu. Wszelkie nieprawidłowości w jelitach, będą dawały się we znaki w obrazie diagnostycznym wątroby, dlatego też u osób z zaburzeniami pracy tego narządu, częściej obserwuje się nadmierny przerost bakteryjny do jelita cienkiego i inne zaburzenia czynnościowe jelit[14].

 

Twardzina układowa

Jest przewlekła choroba tkanki łącznej o charakterze autoimmunologicznym, prowadząca do postępującego włóknienia skóry oraz narządów wewnętrznych, powodując zaburzenia ich funkcjonowania. Jak się okazuje, choroba ta, atakuje przewód pokarmowy u około 80% pacjentów[15]. W wyniku zastosowania testu z laktulozą SIBO obserwuje się średnio u 43 do 56% badanych[16,17].

 

Cukrzyca[18]

 Jak powszechnie wiadomo cukrzyca wiąże się z przewlekłym zaburzeniem gospodarki węglowodanowej z postępującą utratą magazynów insuliny i niemożnością wejścia glukozy do komórki. Dzieje się tak w wyniku zablokowania aktywności transportera glukozy GLUT4. Sam stan cukrzycy poprzedza inne zaburzenie metaboliczne powiązane z gospodarką hormonalną, a konkretnej
z insuliną. Mowa tu o insulinooporności. Nadmierny indeks glikemiczny, ładunek glikemiczny, indeks insulinowy produktów wysokoprztworzonych, czy też bogatych w cukry proste, przyczynia się do tego typu zaburzenia, prowadząc jednocześnie do zmian jakościowych i ilościowych w mikroflorze człowieka. Wykazano korelację między dietą prozapalną o wysokim indeksie glikemicznym,
a nadmierną populacją bakterii z rodzaju Firmicutes, Clostridium oraz innych bakterii gnilnych. Cukier stanowi dla nich idealną pożywkę. Dodatkowo u takich osób obserwuje się podwyższone stężenie insulinopodobnego czynnika wzrostu(IGF-1) oraz obniżone stężenia proteiny wiążącej tej czynnik-IGFBP-3 (Insulin like Growth Factor Binding Protein). Zjawisko to, powiązane jest z zaburzeniem funkcji komórek macierzystych okrężnicy(CoSC), co powoduje zmniejszenie ilości krypt jelitowych oraz proliferacji komórek nabłonkowych. Powyższe etapy składają się na zaburzenie wchłaniania jelitowego, a co nie może zostać wchłonięte, zostanie częściowo sfermentowane przez bakterie, a część wydalona.

 

Jakich niedoborów i problemów ogólnoustrojowych można się spodziewać przy przeroście bakteryjnym do jelita cienkiego?

  • Niedobory witamin rozpuszczalnych w tłuszczach(A,D,E,K) oraz Omega-3,
  • Zniszczony mikrobiom (organizm podatny na zakażenia przez niedobór chociażby sIgA),
  • Niedobory witamin z grupy B,
  • Niedożywienie w wyniku zespołu złego wchłaniania,
  • Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten,
  • Nietolerancja histaminy,
  • Nietolerancja fruktozy i laktozy,
  • Miejscowe stany zapalne błon śluzowych(często mylone z IBD),
  • Choroby autoimmunologiczne(np. Hashimoto, celiakia itp.),
  • Nadwrażliwość immunologiczna na białka mleka,
  • Niezdolność zbierania myśli/problemy z koncentracją(Brain Fog).

 

Dieta w SIBO

 

Od dłuższego czasu, kwestia interwencji żywieniowych u osób dotkniętych SIBO, jest tematem obserwacji. Jak na razie – niewiele jest badań dokumentujących wpływ żywienia na poprawę zdrowia pacjentów z tym zaburzeniem. Jednak wiele jest już istniejących analiz dotyczących modyfikacji żywieniowej i jej wpływu na zespół jelita drażliwego, który tak często współistnieje z przerostem bakteryjnym do jelita cienkiego. W teorii i w praktyce, okazuje się, że zastosowanie diety LOW FODMAP ma zastosowanie w przypadku IBS i SIBO. Podstawowe wytyczne dotyczące stosowania diety LOW FODMAP obejmują uwydatnienie pracy wędrującego kompleksu elektrycznego – MMC. Dlatego też, przerwy między posiłkami powinny wynosić nawet 4-5 godzin z uwzględnieniem 12 godzinnej przerwy nocnej. Oprócz tego, dieta bazuje na ograniczenia produktów mocno fermentujących. W przypadku planowanej antybiotykoterapii, dietę LOW FODMAP należy zacząć po jej zakończeniu, działanie antybiotyku jest tym wydajniejsze im bardziej aktywne są bakterie. W początkowej fazie diety LOW FODMAP warto rozważyć stosowanie diety ubogoresztkowej (niskobłonnikowej), lekkostrawnej i częścią potraw półpłynnych lub w zależności od nasilenia SIBO, całkowicie płynną.

TUTAJ znajdziecie niezbędne informacje czym jest dieta FODMAP i jak ją stosować

 

Maślan Sodu jako preparat zmniejszający objawy SIBO i IBS

W interwencji żywieniowej skierowanej pod SIBO można znaleźć inne systemy żywieniowe bazujące na diecie LOW FODMAP, należą do nich:

SIBO Specific Diet[19]

Jest to protokół stworzony przez dr Allison Siebecker. Można powiedzieć, że dieta ta jest połączeniem protokołu LOW FODMAP oraz diety SCD (Specific Carbohydrate Diet), czyli sposobu żywienia eliminującego węglowodany złożone, laktozę, sacharozę oraz inne czynniki fermentujące. Protokół ten jest dosyć restrykcyjny, ze względu  na mnogość wykluczanych produktów spożywczych. Da się
w nim zauważyć podobieństwo do diet niskowęglowodanowych, czy też diety Paleo i innych.

 

BiPhasic Diet[20]

Kolejny system żywieniowy, można powiedzieć świeżynka. Opiera się na protokole dr Siebecker, a autorką tego protokołu jest dr Nirala Jacobi. Nacisk w tym systemie żywieniowym położony jest głównie na nietolerancję histaminy, salicylanów oraz szczawianów, co odróżnia tą dietę od poprzedniczki. Protokół składa się z dwóch faz, w których eliminuje się poszczególne grupy pokarmów. Pierwsza faza koncentruje się na zmniejszeniu ilości przyjmowanego błonnika i produktów wysokoskrobiowych w celu zagłodzenia nadmierne rozprzestrzenionych bakterii. Druga natomiast polega na wdrożeniu preparatów przeciwdrobnoustrojowych (głównie ziołowych) na „wygłodzonej mikroflorze” w wyniku pierwszej fazy, co ma za zadanie  unieszkodliwić niekorzystne bakterie jelitowe.

 

Cedars Sinai Diet

System żywieniowy od Marka Pimentela, którego główne założenia, przedstawione są w jego książce „A New IBS Solution”. Protokół charakteryzuje się zdecydowanie mniejszą restrykcją żywieniową, ponieważ głównie polega on na eliminacji słodzików, roślin strączkowych, nabiału, warzyw skrobiowych. Zakłada on testowanie produktów węglowodanowych i wdrażanie ich do codziennego jadłospisu na podstawie własnych odczuć.

 

Należy pamiętać, że kluczem do prawidłowej interwencji żywieniowej przy SIBO jest skrupulatne prowadzenie dzienniczka żywieniowego, co pozwoli na dokładniejsze oszacowanie produktów prozapalnych i adekwatne wdrożenie niezapalnych zamienników.

 

Suplementacja w zespole przerostu bakteryjnego do jelita cienkiego

Oprócz wyżej wymienionych propozycji protokołów, nie można zapominać o pomocnym aspekcie suplementacyjnym, który
w efektywny sposób, jest w stanie przyczynić się do zmniejszenia objawów ze strony przewodu pokarmowego, wyciszyć stan zapalny oraz wspomóc zbilansowaną dietę.

Podstawą w przypadku SIBO jest oczywiście uzupełnienie obecnych niedoborów składników odżywczych, najczęściej występującymi są te wymienione wyżej, dlatego też suplementacja powinna zakładać stosowanie właśnie tych preparatów, które uzupełnią istniejące niedobory.

 

Witamina D

Kompleksowe połączenie wysokiej dawki witaminy D z witaminą K2MK7

Ostatnie badania wykazują, iż osoby z SIBO oraz IBS cierpią na niski poziom witaminy D we krwi, często niższy niż 20 ng/ml. Powiązano również nasilenie objawów ze strony IBS z niskim stężeniem cholekalcyferolu oraz zanotowano obniżenie objawów, po suplementacji tą witaminą. Ze względu na częstość występowania Zespołu jelita drażliwego i SIBO, dodatkowa suplementacja witaminą D może przynieść spore korzyści pacjentom cierpiącym z powodu tych zaburzeń czynnościowych. Tym bardziej, że infekcje bakteryjne wpływają na obniżenie ekspresji receptora witaminy D(VDR) rozsądnym wydaje się suplementacja witaminą D w dawce rzędu 2000-5000 j.m. Gdy słyszy się witamina D, od razu na myśl przychodzi współpracująca witamina-witamina K, jednak jak pokazują niektóre badania, stężenia tej witaminy są w normie, czasami nawet i w nadmiarze, a to dlatego, że przy SIBO cierpiący ma do czynienia z przerostem bakterii odpowiadających za produkcję witaminy K. Z tego powodu dodatkowa suplementacja tą witaminą wydaje się być kontrowersyjna.

 

Witamina B12

Ze względu na często obserwowaną zaburzoną czynność żołądka oraz możliwości wchłaniania substancji odżywczych w jelicie cienkim, rozsądnym jest suplementacja witaminą B12, występujące przy SIBO niedobory tej witaminy ukazują się w postaci anemii makrocytarnej, co może objawiać się drętwieniem dystalnych części palców, przewlekłym osłabieniem, zaburzeniami funkcjonowania układu nerwowego, czy też osłabieniem siły mięśniowej i innymi.

 

Witaminy z grupy B

Kompleks witamin  z grupy B z wysoką dawką witaminy B12

Ze względu na towarzyszący zespół złego wchłaniania, pacjenci cierpią z powodu przewlekłych niedoborów tych witamin, co sugeruje dodatkową suplementację tego typu preparatem.

 

Enzymy systemowe

Enzymy trawienne od Aliness

Pomagające w trawieniu różnego rodzaju pokarmów, są pomocnym wsparciem, szczególnie na początku terapii, gdzie ciężko jest pacjentowi wykluczyć część jego niewątpliwie ulubionych grup pokarmów. Towarzyszące SIBO częste biegunki, ze względu na nadmierną fermentację ciężko trawionych pokarmów, stanowią jedno ze źródeł dyskomfortu. Enzymy są jednym z suplementów zmniejszających objawy ze strony przewodu pokarmowego, jednak nie przyczynią się do zniknięcia przyczyny, czyli SIBO.

 

Cynk

Cynk + miedź zamknięte w jednej kapsułce

Pierwiastek silnie niedoborowy u osób z biegunkami i zespołem złego wchłaniania, czy też nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (IBD). Odpowiadający za balansowanie gospodarki hormonalnej, za kontrolę ponad 300 enzymów w organizmie, a także podnoszący odporność, chociażby ze względu na zwiększenie syntezy i aktywności dysmutazy ponadtlenkowej (enzymu antyoksydacyjnego). Jego suplementacja wydaje się być konieczna w pierwszych etapach interwencji żywieniowej u osób z SIBO.

 

Żelazo

Żelazo organiczne o wysokim stopniu wchłaniania

Żelazo wchłania się w jelicie cienkim, które niestety u osób cierpiących z powodu SIBO jest zajęte stanem zapalnym. Niedobór tego pierwiastka przyczynia się do osłabienia funkcji odpornościowych, anemii, przewlekłego osłabienia, pogorszenia stanu gospodarki hormonalnej, szczególnie u kobiet. Jego suplementacja może być konieczna w pierwszych etapach interwencji żywieniowej. Należy uważać z preparatami czystego żelaza, czy w formie zestryfikowanej ze względu na możliwość przedawkowania i pogłębienia stresu oksydacyjnego, a tym samym stanu zapalnego. Słusznym wydaje się być jednoczesne zastosowanie białka laktoferyny, mającej wyższe powinowactwo do żelaza, niż transferryna, tak więc uzupełnienie niedoborowego żelaza przebiegnie efektywniej.

TUTAJ dowiecie się niezbędnych informacji o Fe-żelazo w pigułce!

 

Probiotyki

Zalecany probiotyk przy SIBO

Mające właściwości regulujące pracę przewodu pokarmowego, wpływające w znaczący sposób na skład ilościowy i jakościowy mikroflory. Przez fak ten, mogą przyczynić się do zmniejszenia objawów SIBO. Należy jednak pamiętać, że mogą one być tzw. mieczem obosiecznym. Ze względu na obecny stan rozprzestrzenienia się bakterii względnie beztlenowych w jelicie cienkim, dostarczanie
z zewnątrz mikroorganizmów należących do tej samej grupy, niesie ryzyko pogorszenia objawów. Należy zwracać uwagę na to, aby preparat probiotyczny zawierał rodzaje bakterii bezwzględnych beztlenowców, które swój zakres działania ograniczają tylko do środowiska beztlenowego jakim jest jelito grube. Tego rodzaju bakterie to Bifidobakterie. Względnymi beztlenowcami są bakterie
z rodzaju Lactobacillus, przez preparaty wieloszczepowe zawierające zarówno Lactobacillusy jak i Bifidobacterium mogą przyczynić się do pogorszenia samopoczucia, a nawet pogłębienia objawu tzw. mgły mózgowej (Brain Fog). Nie zawsze jednak probiotyki mogą okazać się skutecznym preparatem, a ich tolerancja jest czynnikiem mocno indywidualnym.

 

Na koniec warto wspomnieć o naturalnych preparatach zwiększających aktywność wędrującego kompleksu elektrycznego(MMC), będącego główną przyczyną SIBO. Do preparatów tych zalicza się:

  • korzeń imbiru,
  • LDN (Low Dose Naltrekson) – preparat z grupy antagonistów opioidów, stosowany w leczeniu różnych uzależnień. Skuteczna jego dawka w pobudzaniu MMC to 2,5 mg na noc, w przypadku SIBO z przebiegiem biegunkowym oraz 5 mg w przypadku postaci z dominującymi zaparciami,
  • Iberogast – w dawce 1ml na noc,
  • Debretin – w dawce 100 mg 2-3 razy na dobę.

 

Podsumowanie

Pomimo mnogości różnego rodzaju objawów i trudności w diagnostyce, SIBO jest zaburzeniem, które daje się skutecznie eliminować przy pomocy odpowiednio zbilansowanej diety oraz wsparcia suplementacyjnego. Należy pamiętać, że na patogenezę SIBO składa się nieodpowiedni skład ilościowy i jakościowy mikroflory, przebyte operacje, zakażenia i inne jednostki chorobowe przyczyniające się do zmiany aktywności wędrującego kompleksu elektrycznego MMC. Wszechobecny stres również ma swój udział w pracy MMC. Umiejętne wyeliminowanie w.w. czynników przez specjalistę, stanowi klucz do pokonania tego zaburzenia i powrotu do sprawnego funkcjonowania, w trakcie wykonywania codziennych czynności. Podstawą do wdrożenia tego etapu jest niewątpliwie dieta LOW FODMAP i uzupełnienie przewlekłych niedoborów wynikających z toczącego się stanu zapalnego.

 

Literatura:

  1. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2295385
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15798490
  3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11151884
  4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12498278
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3400812/
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10350416
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12757562
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12662370
  9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15932370
  10. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19643023
  11. Van Citters GW, Lin HC. Nutrition and gastrointestinal motility in health and disease. In: Buchman AL, editor. Clinical Nutrition in Gastrointestinal Disease.Thorofare: Slack Inc; 2006. pp. 271–280.
  12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18377795
  13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11156641
  14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9125642
  15. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17934861
  16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19696066
  17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18422815
  18. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0162354
  19. https://sibocenter.com/2016/03/sibo-specific-diet/
  20. https://www.thesibodoctor.com/2016/06/16/new-sibo-diet-approach/?v=9b7d173b068d

 

Mateusz Jagielski-Szczypik - parę słów o autorze:

Studiuję Żywienie Człowieka, jestem Trenerem Osobistym, interesuje mnie tematyka dietetyki sportowej i klinicznej, zaburzenia na tle hormonalnym oraz medycyna mitochondrialna i wiele innych, sporo by pisać :) Oprócz tego jestem Specjalistą polecanym Insulinoopornym akredytowanym przez Fundację Insulinooporność. Zobacz pozostałe posty tego autora

26 komentarzy: “SIBO – co warto wiedzieć

  1. Meeega artykuł! Tylko przydałaby się informacja gdzie się zgłosić na badania i jakie dokładnie zrobić, aby mieć pewność, co leczyć.

    1. Dziękuję 😉 Na tę chwilę jedyną metodą diagnostyczną są testy wodorowo-oddechowe z glukozą i laktulozą+charakterystyczne objawy. Jeśli chodzi o laby oferujące takie badanie to np. ALAB lub centra gastrologiczno-hepatologiczne. No i oczywiście wizyta u dobrego gastroenterologa.

  2. Czy jednym ze sposobów pozbycia się sibo może być test na nietolerancja pokarmowa, wyeliminowanie tych produktów i tym samym jedzenie tego co dozwolone i co nasz organizm toleruje?

    1. Raczej skupiłbym się na produktach posiadających potencjał fermentacyjny, SIBO to przerost bakteryjny, także okresowe ograniczenie pożywki w postaci produktów tzw. Low FODMAP byłoby lepszym rozwiązaniem, testy na nietoleracje koncentrują się na białkach o potencjale prozapalnym, problemem są pewne podgrupy węglowodanów.

  3. Witam

    Ja bym wybral leczenie farmakologiczne. W American Journal of Gastroenterology mozna znalezc artykuly o skutecznym leczeniu SIBO/IBS za pomoca leku o nazwie Nitazoxanid. Lek ten dziala miedzy innymi bakteriobujczo i nie jest to antybiotyk.
    Problemem jest brak dostepnosci tego leku w Polsce.

    pozdrawiam
    Jacek

    1. Każdy jest kowalem swojego losu można powiedzieć, na pewno leczenie farmakologiczne przyniesie szybsze efekty, choć nie jest powiedziane że długoterminowe. Skoro lek działa bakteriobójczo, obowiązkiem można powiedzieć jest potem zadbanie o odpowiednią podaż pożywki dla pozytywnych bakterii oraz np. stosowanie odpowiedniego probiotyku. W przypadku SIBO w polskich(i nie tylko) realiach skutecznie sprawdza się połączenie modyfikacji żywieniowej oraz działań farmakologicznych, jednak nie często widuje się takie holistyczne podejście 🙂

      Pozdrawiam serdecznie

  4. Witam.
    Czy picie wody, kawy między posiłkami (co 15 minut np) przerywa kompleks MMC ? Wodę pije się częściej niż co 90 minut.

    1. Zależy w głównej mierze od nawyków żywieniowych, raczej celowana antybiotykoterapia lepiej się sprawdzi, plus probiotyki zasłaniające negatywne efekty antybiotyków i potem stopniowe wdrażanie coraz większych ilości błonnika. Można się także pokusić o zasiedlanie jelit preparatem zawierającym bifidobakterie.

  5. Od ponad dwóch lat borykam się z problemem jakim jest częste oddawanie gazów. Nawet nie wiem kiedy się kumulują… po ptostu od razu się uwalniają. Byłam u proktologa, proktoendokrynologa- zostały wykonane badania zwieracza ( wszystko jest ok) i to na tyle. Nie zaproponowali wykonanie testów,nic. Prawie tysiąc złotych wydałam bez efektów. Działam na własną rękę. Od czego mam zacząć? Czy zrobić wodorowy test oddechowy ? Mam 26lat i ogromny problem. Nie chce mi się jeść ze względu na strach przed gazami. Nie chcę się niszczyć w ten sposób, chcę raz na zawsze zwalczyć problem…

    1. Dla potwierdzenia tego typu zaburzeń warto zrobić taki test, mogą one być spowodowane przerostem bakterii do jelita cienkiego, czyli SIBO, może to być także IBS który trochę pokrywa się z wymienionymi objawami. Możliwości trochę jest, takim uniwersalnym sposobem, może być zastosowanie protokołu low FODMAP na okres miesiąca do 2 maksymalnie. Na własną rękę ciężko poradzić sobie z zaburzeniami czynnościowymi jelit. Polecam przeszukać naszą zakładkę „wiedza” pod hasłem „IBS”. Można także skontaktować się ze mną lub innym autorem w celu ustalenia działania, ustalenia jadłospisu, ewentualnej suplementacji.

      Pozdrawiam

  6. Witam, synek wyproznia sie co 2 dni. Widoczne objawy to wzdety brzuch. Czesto jest rozdrazniony bez powodu. Czy mozna podejrzewac jakis zwiazek z SIBO? Czy ma to rowniez wplyw na zaburzenia motoryczne?

    1. Jak wnioskuję syn ma może kilka lat, jeśli mam się do tego odnieść, raczej rzadko się widuje takie zaburzenia czynnościowe u dzieci, chyba są wcześniakami albo poddane operacjom w obrębie jelita cienkiego. Jeśli nie, upatrywałbym problemu w kompozycji diety czego efektem są klasyczne zaparcia stolca, nie można wykluczyć także zespołu jelita drażliwego.

      Pozdrawiam

      1. dziekuej za odpowiedz, syn ma prawie 7 lat. Tak jak wspomnialem ma problem z wyproznianiem. Nie mial zadnych operacji. Nie wiem czy ma to cos wspolnego z tematem ale kilka razy przechodzil grype zoladkowa:) – jest dosc podatny na te zachorowania. Ogolnie nie choruje. Pozdrawiam

  7. Witam, synek wyproznia sie co 2 dni. Widoczne objawy to wzdety brzuch. Czesto jest rozdrazniony bez powodu. Czy mozna podejrzewac jakis zwiazek z SIBO? Czy ma to rowniez wplyw na zaburzenia motoryczne?

  8. Witam.od dluzszego czasu mam problem z jelitami,2 lata temu po gastroskopii okazalo sie ze mam refluks przelykowy zazywam na czczo Heligen 20 a na noc Ranigast.Stosuje rowniez leki na tarczyce LETROX ORAZ NA NADCISNIENIE.Problem z jelitami to ciagle gazy.stolec nie spoisty raczej luzny,rano nie moge wyjsc z domu dopuki sie nie wyproznie,potem w ciagu dnia mam spokoj.Jest to bardzo uciazliwe i krepujace,Prosze o rade jakie badania wykonac,

    1. Praktycznie większość potrzebnych badań, szczególnie tych obrazowych została wykonana. Leczenie towarzyszące H.pylori często niesie ze sobą takie efekty jak niedotrawione białka stanowiące pożywkę dla bakterii gnilnych, stąd prawdopodobnie gazy jelitowe.

      Pozdrawiam

  9. Witam,
    Od ponad roku mam problem z przewlekłą biegunką, a także wieczną „imprezą” w brzuchu. W ubiegłym roku lekarz skierował mnie na badania krwi, kału, usg brzucha i wynik na celiakie. Wszystko wyszło OK, przyjąłem przepisane tabletki (niestety nie pamiętam nazwy, ale był to jakiś suplement diety) i problem na jakieś pół roku zniknął. Wrócił tej wiosny i wciąż się z nim borykam. Nie ma tygodnia, a często dnia żebym nie użył laremidu. Co mogę zrobić? Czy konieczna jest kolonoskopia?

    1. Dla świętego spokoju jeśli jest możliwość tej kolonoskopii to ją zrobić, zastanowić się czy w diecie nie ma nadmiaru produktów fermentujących, po których po niedługim czasie „odzywa” się brzuch. Jeśli badania nic nie wykryły należy pochylić się nad własnym sposobem żywienia i odpowiednio go zmodyfikować z pomocą specjalisty.

  10. Mateusz, Świetny artykuł. Trochę namieszał mi Twój artykuł. Po wizycie u gastroenterologa ten twierdzi, że mam ibs. Jak rozróżnić sibo od ibs? Czy można mieć oba jednocześnie? Druga rzecz. Kiedy patrzę w internecie, co można jeść low fodmap to często widzę tabele które mają wiele produktów po obu stronach lub błędnie wstawionych (na podstawie własnych doświadczeń). Są też sprzecznie wstawione na różnych stronach, po innych stronach tabeli. Czy znasz jakąś wartościową książkę lub artykuł na którym można polegać? Pozdrawiam

    1. W ramach wartościowych odnośników zachęcam do zapoznania się z bibliografią tego artykułu, natomiast istnieje możliwość sibo i ibs jednocześnie, jednakże często mają wspólny mianownik-stres. SIBO od IBS odróżnia się testem wodorowo-metanowym. SIBO dotyczy nadmiernego rozrostu flory bakteryjnej do jelita cienkiego, IBS dotyczy zaburzenia czynnościowego ruchów perystaltycznych jelit, fakt że oba zaburzenia są zbliżone objawami jednak istnieją subtelne różnice. Tabele produktów są tylko sugestią na podstawie danych z analiz żywności. Po części mogą jednak być wskaźnikiem czy można podejrzewać SIBO czy IBS, przy IBS większość produktów z grupy low fodmap nie powinna stanowić problemu z trawieniem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *