Tauryna w sporcie – jaki ma wpływ?

Zdjęcie: Hans Eiskonen, Unsplash

Współczesna dietetyka sportowa, obok treningu i odnowy biologicznej, poszukuje legalnych i bezpiecznych strategii wspierania wydolności oraz skracania czasu potrzebnego do powrotu do pełnej sprawności po wysiłku. W tym kontekście tauryna bywa rozpatrywana jako związek o szerokim spektrum działania fizjologicznego. Tauryna nie jest typowym aminokwasem w rozumieniu budulca białek, ponieważ nie wchodzi w skład łańcuchów białkowych. Jest natomiast jednym z najobficiej występujących wolnych aminokwasów w komórkach i pełni funkcje regulacyjne, które mogą być istotne dla pracy mięśni i układu nerwowego.

Z perspektywy sportu kluczowe są trzy obszary potencjalnego działania tauryny. Po pierwsze, rozważa się wpływ na wydolność tlenową oraz tolerancję długotrwałego wysiłku, między innymi poprzez możliwą zmianę wykorzystania substratów energetycznych i oddziaływanie na układ krążenia. Po drugie, analizuje się wpływ na wysiłki o wysokiej intensywności, w których istotną rolę odgrywa wytwarzanie mocy, gospodarka jonowa i gospodarka wapniowa w mięśniu. Po trzecie, szczególnie dużo uwagi poświęca się regeneracji, ponieważ wiele badań wskazuje, że tauryna może osłabiać nasilenie uszkodzeń mięśniowych wywołanych wysiłkiem oraz ograniczać stres oksydacyjny, co może skracać czas powrotu do gotowości treningowej.

Jednocześnie wyniki badań u ludzi nie są całkowicie spójne. W części prac wykazano istotne korzyści, w innych nie zaobserwowano poprawy wyników sportowych, zwłaszcza gdy badano populacje sportowców na bardzo wysokim poziomie. Z tego względu taurynę należy rozpatrywać nie jako uniwersalny środek „zawsze działający”, lecz jako interwencję, której skuteczność zależy od kontekstu biologicznego i treningowego.

 

Charakterystyka biochemiczna i rozmieszczenie w organizmie

Tauryna, nazywana chemicznie kwasem dwuraminoetanowym sulfonowym, różni się od klasycznych aminokwasów tym, że zamiast grupy karboksylowej posiada grupę sulfonową. Ta cecha sprawia, że tauryna jest związkiem silnie polarnym i słabo rozpuszczalnym w tłuszczach. W konsekwencji nie przenika swobodnie przez błony komórkowe na drodze dyfuzji biernej i do osiągania wysokich stężeń wewnątrz komórek potrzebuje wyspecjalizowanych mechanizmów transportowych. Kluczową rolę pełni tutaj transporter tauryny zależny od sodu, który umożliwia aktywne gromadzenie tauryny w komórkach wbrew gradientowi stężeń.

U człowieka tauryna stanowi zauważalny odsetek masy ciała, a jej największe stężenia obserwuje się w sercu, mózgu, siatkówce oraz mięśniach szkieletowych. Takie rozmieszczenie jest zgodne z funkcjami tauryny, które w dużej mierze dotyczą stabilizacji środowiska komórkowego, regulacji pobudliwości i ochrony struktur komórkowych przed uszkodzeniem.

 

Synteza endogenna i źródła pokarmowe

Organizm człowieka potrafi syntetyzować taurynę, przede wszystkim w wątrobie i w pewnym stopniu w układzie nerwowym, wykorzystując aminokwasy siarkowe, takie jak cysteina i metionina. Szlak ten jest zależny od dostępności określonych enzymów oraz od obecności witaminy z grupy B będącej kofaktorem reakcji. Mimo tej zdolności syntezy, w praktyce fizjologicznej podkreśla się, że w sytuacjach zwiększonego obciążenia organizmu, takich jak intensywny trening, urazy, stany zapalne czy wysoki stres metaboliczny, produkcja wewnętrzna może nie w pełni pokrywać zapotrzebowania funkcjonalnego. Z tego powodu tauryna bywa opisywana jako aminokwas warunkowo niezbędny, czyli taki, którego organizm potrafi wytwarzać, ale w pewnych warunkach ilość ta może być niewystarczająca.

Najbogatszym źródłem tauryny w diecie są produkty pochodzenia zwierzęcego. Wysokie ilości występują w owocach morza, w ciemnym mięsie drobiowym, a także w podrobach. Produkty roślinne zawierają taurynę w ilościach śladowych lub nie zawierają jej praktycznie wcale. W konsekwencji osoby na diecie wegetariańskiej i wegańskiej mogą mieć niższe stężenia tauryny we krwi i potencjalnie niższe zasoby w mięśniach, co może zwiększać znaczenie suplementacji w tej grupie, jeśli celem jest utrzymanie wysokiej dostępności tauryny w tkankach.

Tauryna od Aliness – KUP TUTAJ

Mechanizmy działania istotne dla wysiłku fizycznego

Z punktu widzenia fizjologii wysiłku tauryna jest interesująca, ponieważ wpływa na kilka procesów jednocześnie, a każdy z nich może ograniczać zmęczenie lub przyspieszać regenerację.

Pierwszym mechanizmem jest osmoregulacja i stabilizacja błon komórkowych. Tauryna działa jako organiczny osmolit, czyli związek regulujący gospodarkę wodno elektrolitową w komórce. Podczas intensywnych skurczów mięśni dochodzi do gwałtownych zmian stężeń jonów sodu, potasu i chlorków, a także do przesunięć wody pomiędzy przestrzenią wewnątrzkomórkową i zewnątrzkomórkową. Takie zmiany mogą zaburzać integralność błon komórkowych i sprzyjać mikrouszkodzeniom, szczególnie w wysiłkach z dużym udziałem skurczów ekscentrycznych. Tauryna może ograniczać destabilizację błony komórkowej poprzez wspieranie równowagi objętości komórki.

Drugim mechanizmem jest regulacja gospodarki wapniowej w mięśniu. Skurcz mięśnia zależy od uwalniania jonów wapnia ze struktur wewnątrzkomórkowych oraz od ich ponownego wychwytu w fazie relaksacji. Tauryna może wspierać zarówno uwalnianie wapnia potrzebne do skurczu, jak i efektywny powrót wapnia do magazynów, co poprawia zdolność do powtarzalnej pracy o wysokiej intensywności. Jednocześnie rozważa się, że tauryna może zwiększać wrażliwość aparatu kurczliwego na wapń, co potencjalnie przekłada się na większą siłę skurczu przy podobnym bodźcu nerwowym.

Trzecim mechanizmem jest ochrona antyoksydacyjna i cytoprotekcyjna. Intensywny wysiłek prowadzi do zwiększonego powstawania reaktywnych form tlenu. W umiarkowanych ilościach te cząsteczki biorą udział w sygnalizacji adaptacyjnej, jednak ich nadmiar sprzyja stresowi oksydacyjnemu, peroksydacji lipidów błon komórkowych i uszkodzeniom białek oraz struktur mitochondrialnych. Tauryna może ograniczać uszkodzenia oksydacyjne, między innymi poprzez pośrednie działanie w układach przeciwutleniających oraz poprzez tworzenie pochodnych o potencjale modulowania reakcji zapalnej. W praktyce sportowej ma to znaczenie, ponieważ mniejszy stres oksydacyjny może oznaczać mniejszą degradację struktur mięśniowych i szybszy powrót do sprawności.

Czwartym mechanizmem jest regulacja metabolizmu energetycznego. Tauryna bywa wiązana z wpływem na gospodarkę lipidową, co może sprzyjać większemu wykorzystaniu tłuszczów jako źródła energii w wysiłkach o dłuższym czasie trwania. Taki przesunięty profil wykorzystania paliw może oszczędzać zapasy glikogenu mięśniowego, które są kluczowe dla utrzymania intensywności w końcowych fragmentach wysiłku. Tauryna jest także ważna w tworzeniu soli żółciowych, co wspiera trawienie i wchłanianie tłuszczów oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, choć ten aspekt ma większe znaczenie żywieniowe niż doraźnie ergogeniczne.

Piątym mechanizmem jest modulacja neurologiczna. Tauryna jest strukturalnie podobna do kwasu gamma aminomasłowego, który pełni funkcję głównego neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym. Tauryna może oddziaływać na receptory związane z hamowaniem neuronalnym oraz modulować napływ jonów wapnia do neuronów. Te właściwości są rozpatrywane w kontekście ograniczania pobudliwości nadmiernej, wpływu na percepcję bólu, zmniejszania subiektywnego odczuwania wysiłku oraz potencjalnej neuroprotekcji w sytuacjach urazowych.

 

Dlaczego wyniki badań bywają sprzeczne

Różnice w wynikach badań nad suplementacją tauryną u ludzi można wyjaśniać kilkoma czynnikami. Bardzo istotne jest zróżnicowanie dawek, ponieważ w literaturze spotyka się interwencje od bardzo małych ilości do kilku gramów na dobę, stosowane jednorazowo lub przez wiele tygodni. Równie istotny jest moment przyjęcia tauryny, ponieważ stężenie we krwi wzrasta i osiąga maksimum po pewnym czasie od spożycia, więc przyjęcie zbyt późno może nie pokrywać się z kluczową fazą wysiłku. Kolejnym czynnikiem jest poziom wytrenowania. U sportowców elity często obserwuje się zjawisko ograniczonej odpowiedzi na suplementy, ponieważ ich mięśnie mogą już mieć wysoki poziom danego związku, a procesy fizjologiczne są zoptymalizowane treningiem. W takim przypadku dodatkowa podaż nie musi wywołać mierzalnego efektu, co określa się czasem mianem zjawiska braku odpowiedzi u części osób.

Nie bez znaczenia jest również rodzaj testu wysiłkowego. Próby o stałej intensywności i ocena czasu do wyczerpania mogą reagować na suplementację inaczej niż próby na czas, w których liczy się strategia, technika, taktyka i umiejętność rozłożenia sił. Tauryna może poprawiać tolerancję wysiłku i niektóre parametry metaboliczne, ale nie zawsze przekłada się to na krótszy czas w wyścigu, zwłaszcza jeśli sportowiec jest już bardzo wydolny i niewielkie różnice mieszczą się w granicach zmienności dziennej.

 

Wpływ tauryny na wydolność tlenową i wysiłki wytrzymałościowe

W obszarze wytrzymałości wyniki badań są niejednoznaczne. W części prac, zwłaszcza z udziałem bardzo dobrze wytrenowanych pływaków, długotrwała suplementacja tauryną prowadziła do wyraźnego wzrostu stężenia tauryny w osoczu, ale nie skutkowała poprawą czasu przepłynięcia dystansu ani zmianą mechaniki pływania. Taka obserwacja jest zgodna z hipotezą, że w sporcie wyczynowym istnieje efekt sufitu, w którym fizjologiczna rezerwa do poprawy jest niewielka. Jednocześnie w tych badaniach zauważano, że po wysiłku stężenie mleczanu we krwi potrafiło być wyższe u osób suplementujących taurynę. Taki wynik jest interesujący, ponieważ w potocznym rozumieniu wyższy mleczan bywa interpretowany jako gorsza tolerancja wysiłku. W ujęciu fizjologicznym nie musi to jednak oznaczać pogorszenia, ponieważ mleczan jest również markerem intensywnego wykorzystania glikolizy i może współwystępować z wysoką zdolnością do wykonywania pracy, jeśli organizm potrafi tolerować i wykorzystywać mleczan w przemianach energetycznych.

W bieganiu wyniki bywają bardziej obiecujące w sytuacjach, gdy taurynę przyjmuje się w umiarkowanej dawce w odpowiednim czasie przed wysiłkiem. W części badań obserwowano niewielką, ale istotną poprawę wyniku w próbie biegowej na krótki dystans wytrzymałościowy, co sugeruje, że tauryna może wspierać wydolność w wysiłkach mieszanych, gdzie istotny jest zarówno komponent tlenowy, jak i beztlenowy. Z kolei w kolarstwie, w próbach czasowych o krótkim czasie trwania, często nie obserwowano poprawy wyniku po jednorazowej dawce tauryny, a także nie stwierdzano wyraźnych zmian w parametrach równowagi kwasowo zasadowej. Może to oznaczać, że potencjalny mechanizm działania tauryny w tych warunkach nie polega na prostym „buforowaniu” kwasicy, lecz na innych procesach, takich jak gospodarka wapniowa, praca mitochondriów lub tolerancja dyskomfortu.

Osobny wątek dotyczy wysiłku w warunkach stresu cieplnego. Opisywano, że tauryna przyjęta przed wysiłkiem w wysokiej temperaturze może wydłużać czas do wyczerpania. Wyjaśnia się to możliwym wpływem tauryny na ośrodkowe mechanizmy termoregulacji oraz na funkcje układu nerwowego, które w upale mogą ograniczać zdolność do podtrzymania intensywności. W praktyce sportowej oznacza to, że tauryna może mieć szczególne znaczenie w dyscyplinach rozgrywanych w gorącym klimacie, choć potrzebne są badania projektowane specjalnie pod warunki startowe i realne protokoły sportowe.

 

Zmiany w wykorzystaniu substratów energetycznych

W wybranych badaniach wskazywano, że tauryna może sprzyjać nasileniu lipolizy, czyli rozkładu tłuszczów, co pośrednio może zwiększać udział tłuszczów w pokrywaniu kosztu energetycznego wysiłku. W praktyce taką zmianę można obserwować przez wzrost stężenia glicerolu w osoczu, który jest markerem uwalniania kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej. Taki efekt jest korzystny w sportach wytrzymałościowych, ponieważ większe wykorzystanie tłuszczów może oszczędzać glikogen, a więc opóźniać spadek intensywności w końcowej fazie wysiłku. Jednocześnie, nawet jeśli dochodzi do przesunięcia metabolizmu w stronę tłuszczów, nie zawsze musi to przełożyć się na lepszy wynik w próbie na czas, zwłaszcza u zawodników o bardzo wysokiej ekonomii ruchu i zoptymalizowanej strategii żywieniowej.

W części obserwacji zwracano także uwagę na bardziej korzystny bilans azotowy w okresach intensywnego treningu. Taki efekt można interpretować jako oszczędzanie białek ustrojowych, co jest istotne dla utrzymania masy i funkcji mięśni w sezonie, gdy obciążenia są wysokie. To potencjalnie łączy się z poprawą regeneracji i tolerancji obciążeń treningowych, nawet jeśli nie daje natychmiastowego „skoku” wyniku sportowego w pojedynczym teście.

Beta alanina od testosterone.pl – inny suplement o wysokim potencjale ergogenicznym wpływającym na wydolność – KUP TUTAJ

Wpływ tauryny na wysiłki beztlenowe, moc i zdolności szybkościowe

W obszarze wysiłków o wysokiej intensywności dowody na skuteczność tauryny wydają się bardziej spójne. W badaniach z udziałem sportowców wymagających wysokiej mocy, takich jak łyżwiarze szybcy, jednorazowe przyjęcie wysokiej dawki tauryny przed testem beztlenowym prowadziło do wzrostu mocy maksymalnej oraz mocy średniej w czasie krótkotrwałego wysiłku. Dodatkowo obserwowano niższe subiektywne odczuwanie wysiłku, co sugeruje, że sportowcy byli w stanie wykonać większą pracę przy mniejszym odczuciu obciążenia psychofizycznego. Jest to ważne, ponieważ w sportach szybkościowych i sprinterskich ograniczeniem bywa nie tylko zdolność metaboliczna, ale także tolerancja dyskomfortu i zdolność do utrzymania agresywnej intensywności.

Jednocześnie nie zawsze obserwuje się poprawę w testach skoku pionowego wykonywanego pojedynczo, zwłaszcza u elity. Może to wynikać z tego, że jednorazowy skok zależy silnie od koordynacji nerwowo mięśniowej i od techniki, a u najlepszych zawodników te elementy są już bardzo zoptymalizowane. W szerszych analizach obejmujących osoby o różnym poziomie sprawności częściej obserwuje się jednak poprawę parametrów skoczności, co sugeruje, że tauryna może mieć większy potencjał w populacjach nie w pełni „nasyconych” adaptacjami nerwowymi i mięśniowymi.

Biologiczne uzasadnienie korzyści w wysiłkach beztlenowych jest spójne z rolą tauryny w regulacji gospodarki wapniowej. Jeżeli tauryna usprawnia uwalnianie i wychwyt wapnia w mięśniu, może to poprawiać zdolność do generowania dużej siły w krótkim czasie, a także wspierać powtarzalność skurczów w seriach o wysokiej intensywności. Dodatkowo obserwacje wyższego stężenia mleczanu po wysiłku u osób suplementujących taurynę mogą sugerować, że organizm był w stanie uruchomić większy strumień glikolizy i wyprodukować więcej energii beztlenowej, co w sportach mocy może być korzystne. W praktyce oznacza to, że wyższy mleczan nie musi być oznaką gorszej tolerancji, lecz może być wskaźnikiem większej wykonanej pracy.

 

Tauryna a regeneracja po wysiłku oraz markery uszkodzeń mięśniowych

Jednym z najbardziej powtarzalnych wniosków z badań jest to, że tauryna może ograniczać nasilenie uszkodzeń mięśni wywołanych wysiłkiem, zwłaszcza gdy wysiłek zawiera duży komponent ekscentryczny lub gdy jest bardzo intensywny i prowadzi do znacznego stresu metabolicznego. W tym kontekście analizuje się przede wszystkim markery biochemiczne we krwi, które wskazują na uszkodzenie błon komórkowych i wypływ enzymów z komórek mięśniowych do krwiobiegu.

W wielu pracach obserwowano, że po suplementacji tauryną wzrost kinazy kreatynowej, czyli enzymu uznawanego za jeden z podstawowych wskaźników uszkodzeń mięśni, jest mniejszy w porównaniu z placebo. Szczególnie często podkreśla się okres od dwudziestu czterech do czterdziestu ośmiu godzin po wysiłku, ponieważ właśnie wtedy narasta wtórna fala uszkodzeń związana z reakcją zapalną i stresem oksydacyjnym. Podobne obserwacje dotyczą dehydrogenazy mleczanowej, czyli kolejnego enzymu uwalnianego z uszkodzonych tkanek. Mniejsze wartości tych markerów po wysiłku mogą oznaczać, że błony komórkowe były lepiej chronione, a skala mikrouszkodzeń była niższa.

Równolegle analizuje się wskaźniki stresu oksydacyjnego. Jednym z częściej opisywanych markerów jest kwas malonodialdehydowy, który powstaje w wyniku peroksydacji lipidów, czyli utleniania tłuszczów wchodzących w skład błon komórkowych. Spadek tego markera po okresie suplementacji tauryną interpretuje się jako ograniczenie uszkodzeń oksydacyjnych. W praktyce sportowej może to mieć znaczenie zwłaszcza w okresach dużej objętości treningowej, gdy powtarzające się sesje generują przewlekły stres oksydacyjny i kumulację mikrouszkodzeń.

W niektórych badaniach oceniano także markery odpowiedzi zapalnej, w tym interleukinę szóstą, która wzrasta po intensywnym wysiłku i jest powiązana z obciążeniem metabolicznym oraz uszkodzeniami mięśni. Obserwacje niższych stężeń interleukiny szóstą po wysiłku u osób suplementujących taurynę mogą wskazywać na łagodniejszą odpowiedź zapalną, co potencjalnie sprzyja szybszej regeneracji i mniejszej bolesności mięśniowej.

 

Tauryna a ból mięśniowy i subiektywne odczucia po wysiłku

Po intensywnym wysiłku wielu sportowców doświadcza opóźnionej bolesności mięśniowej, która rozwija się zwykle w ciągu jednej doby i może utrzymywać się kilka dni. Zjawisko to jest związane z mikrouszkodzeniami struktur mięśniowych, reakcją zapalną oraz pobudzeniem receptorów bólowych. W części badań oceniano ból za pomocą skal subiektywnych, w których badany określa nasilenie dolegliwości. Zestawienia wyników sugerują, że tauryna może zmniejszać nasilenie bólu w okresie regeneracji, szczególnie w kolejnych dobach po wysiłku. Takie działanie można tłumaczyć zarówno ograniczeniem uszkodzeń mięśni, jak i możliwą modulacją układu nerwowego.

W kontekście sportowym znaczenie ma także subiektywne odczuwanie wysiłku w trakcie pracy. Jeśli sportowiec odczuwa mniejsze obciążenie przy tej samej intensywności, może utrzymać tempo, moc lub agresywność działań w rywalizacji. W wysiłkach beztlenowych obserwowano czasem niższe odczucie wysiłku przy jednocześnie wyższych parametrach mocy, co może wskazywać na korzystny wpływ tauryny na percepcję zmęczenia.

 

Wpływ tauryny na funkcje neurologiczne i możliwa neuroprotekcja

Tauryna jest szeroko badana w naukach biomedycznych również poza sportem, ponieważ odgrywa ważną rolę w mózgu, a jej właściwości hamujące i stabilizujące mogą chronić neurony przed nadmiernym pobudzeniem. W sporcie ten temat nabiera znaczenia zwłaszcza w dyscyplinach kontaktowych, gdzie powtarzalne uderzenia i wstrząsy mogą sprzyjać mikrourazom ośrodkowego układu nerwowego. W modelach zwierzęcych opisywano, że tauryna może ograniczać procesy zapalne i procesy prowadzące do śmierci komórkowej w tkance nerwowej po urazie. Należy jednak podkreślić, że przeniesienie tych wyników na sportowców wymaga ostrożności, ponieważ dane z badań na ludziach w tym obszarze są ograniczone, a mechanizmy urazów sportowych są złożone.

Mimo to z perspektywy praktycznej można uznać, że potencjalne działanie neurologiczne tauryny może przejawiać się bardziej realnie w modulacji bólu, stresu, koncentracji i tolerancji wysiłku niż w jednoznacznie udowodnionej ochronie przed urazem mózgu u sportowców. Właśnie dlatego wiele rekomendacji badawczych sugeruje potrzebę projektowania badań klinicznych w sportach kontaktowych, w których ocenia się nie tylko wynik sportowy, ale także markery neurologiczne, funkcje poznawcze i przebieg regeneracji po urazach.

Tarynian magnezu od Apollo’s Hegemony – formula zwiększająca przenikanie magnezu do mózgu – KUP TUTAJ

Dawkowanie, czas przyjęcia i czas trwania suplementacji

W badaniach stosowano zarówno strategie jednorazowego przyjęcia tauryny przed wysiłkiem, jak i strategie długotrwałe, w których taurynę przyjmowano przez kilka tygodni. Podejście jednorazowe jest częściej ukierunkowane na efekt ergogeniczny w dniu startu, natomiast podejście długotrwałe może mieć większe znaczenie w obszarze regeneracji i ochrony przed kumulacją uszkodzeń w okresie ciężkiego treningu.

Istotnym elementem jest czas przyjęcia w stosunku do wysiłku. W wielu protokołach taurynę podawano około jednej do dwóch godzin przed wysiłkiem, aby zwiększone stężenie we krwi wystąpiło w czasie kluczowej części obciążenia. W praktyce oznacza to, że jeśli celem jest wsparcie wysiłku, tauryna powinna być przyjęta na tyle wcześnie, aby zdążyła się wchłonąć i osiągnąć wysoki poziom w krążeniu. Z kolei w strategiach długotrwałych mniej istotny jest pojedynczy moment przyjęcia, a ważniejsza jest regularność, która może sprzyjać utrzymaniu wyższego poziomu tauryny w tkankach.

Dawka stosowana w badaniach była zróżnicowana. W części prób, szczególnie w dyscyplinach mocowych, stosowano wysokie dawki jednorazowe, które wiązały się z poprawą mocy w testach beztlenowych. W innych pracach umiarkowane dawki przyjmowane regularnie wiązały się z poprawą parametrów regeneracji i obniżeniem markerów uszkodzeń mięśni. Praktyczny wniosek jest taki, że dawka powinna być dopasowana do celu, do rodzaju sportu oraz do tolerancji przewodu pokarmowego, ponieważ duże ilości mogą u niektórych osób powodować dyskomfort.

 

Bezpieczeństwo stosowania

Tauryna jest powszechnie obecna w organizmie i w diecie, a w badaniach sportowych zwykle uznawano ją za dobrze tolerowaną. Mimo to bezpieczeństwo należy rozpatrywać indywidualnie, zwłaszcza u osób z chorobami przewlekłymi, zaburzeniami pracy nerek, zaburzeniami pracy wątroby lub przy stosowaniu leków wpływających na gospodarkę elektrolitową i układ nerwowy. W sporcie wyczynowym należy także pamiętać o jakości suplementu, ryzyku zanieczyszczeń oraz o konieczności stosowania produktów przebadanych pod kątem substancji niedozwolonych.

 

Wnioski końcowe

Tauryna jest związkiem o wielokierunkowym działaniu, które obejmuje stabilizację środowiska komórkowego, regulację gospodarki wapniowej w mięśniach, ograniczanie stresu oksydacyjnego oraz modulację procesów neurologicznych. W sporcie jej największy potencjał wydaje się dotyczyć dwóch obszarów. Pierwszym obszarem jest wysiłek o wysokiej intensywności, w którym istotne są zdolności beztlenowe i wytwarzanie mocy, ponieważ w tych warunkach częściej obserwuje się wzrost parametrów mocy oraz korzystne zmiany w subiektywnym odczuwaniu wysiłku. Drugim obszarem jest regeneracja, ponieważ wiele danych wskazuje na obniżenie markerów uszkodzeń mięśniowych i stresu oksydacyjnego po suplementacji tauryną, co może wspierać zdolność do częstego treningu i redukować dolegliwości bólowe w kolejnych dobach po wysiłku.

W odniesieniu do wysiłków wytrzymałościowych tauryna nie zawsze poprawia bezpośrednio wynik w próbie na czas u sportowców o bardzo wysokim poziomie. Może jednak modyfikować metabolizm wysiłku, w tym sprzyjać większemu wykorzystaniu tłuszczów i wpływać na odpowiedź metaboliczną, co w wybranych warunkach, zwłaszcza przy właściwym doborze dawki i czasu przyjęcia, może mieć znaczenie praktyczne. Najbardziej rozsądne podejście polega na traktowaniu tauryny jako narzędzia celowanego, dobieranego do dyscypliny i problemu treningowego, a nie jako uniwersalnego środka poprawiającego wynik w każdej sytuacji.

 

Literatura

1. Surai PF, Earle-Payne K, Kidd MT. Taurine as a Natural Antioxidant: From Direct Antioxidant Effects to Protective Action in Various Toxicological Models. Antioxidants (Basel). 2021;10(12):1876. doi: https://doi.org/10.3390/antiox10121876
2. Lou J, Han D, Yu H, Yu G, Jin M, Kim SJ. Cytoprotective Effect of Taurine against Hydrogen Peroxide-Induced Oxidative Stress in UMR-106 Cells through the Wnt/beta-Catenin Signaling Pathway. Biomol Ther (Seoul). 2018;26(6):584-590. doi: https://doi.org/10.4062/biomolther.2018.049
3. Ochoa-de la Paz L, Zenteno E, Gulias-Canizo R, Quiroz-Mercado H. Taurine and GABA neurotransmitter receptors, a relationship with therapeutic potential? Expert Rev Neurother. 2019;19(4):289-291. doi: https://doi.org/10.1080/14737175.2019.1593827
4. Chen Q, Li Z, Pinho RA, Gupta RC, Ugbolue UC, Thirupathi A, et al. The Dose Response of Taurine on Aerobic and Strength Exercises: A Systematic Review. Front Physiol. 2021;12:700352. doi: https://doi.org/10.3389/fphys.2021.700352
5. Batitucci G, De Azevedo OA, Guedes ES, Araujo SAN, Maia MM, Cruz DALM. Effects of taurine supplementation in elite swimmers performance. Motriz: Rev Educ Fis. 2018;24(1):e1018137. doi: https://doi.org/10.1590/S1980-6574201800010011
6. Ward R, Bridge CA, McNaughton LR, Sparks SA. The effect of acute taurine ingestion on 4-km time trial performance in trained cyclists. Amino Acids. 2016;48(11):2581-2587. doi: https://doi.org/10.1007/s00726-016-2282-4
7. De Carvalho FG, Galan BSM, Santos PC, Pritchett K, Pfrimer K, Ferriolli E, et al. Taurine: A Potential Ergogenic Aid for Preventing Muscle Damage and Protein Catabolism and Decreasing Oxidative Stress Produced by Endurance Exercise. Front Physiol. 2017;8:710. doi: https://doi.org/10.3389/fphys.2017.00710
8. Buzdagli Y, Eyipinar C, Oget F, Siktar E, Forbes S, Tekin A. Taurine supplementation enhances anaerobic power in elite speed skaters: A double-blind, randomized, placebo-controlled, crossover study. Biol Sport. 2023;40(3):741-751. doi: https://doi.org/10.5114/biolsport.2023.119990
9. Dehghani E, et al. The effect of taurine supplementation on markers of muscle damage and muscle pain in an athletic population: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. 2025;11:e43622. doi: https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2025.e43622
10. Ozan M, Buzdagli Y, Eyipinar CD, Baygutalp NK, Yuce N, Oget F, et al. Does Single or Combined Caffeine and Taurine Supplementation Improve Athletic and Cognitive Performance without Affecting Fatigue Level in Elite Boxers? A Double-Blind, Placebo-Controlled Study. Nutrients. 2022;14(20):4399. doi: https://doi.org/10.3390/nu14204399
11. Wang Y, Xu T, Zhao H, Gu C, Li Z. Effect of taurine in muscle damage markers and inflammatory cytokines in running exercise. Front Physiol. 2022;13:1008060. doi: https://doi.org/10.3389/fphys.2022.1008060
12. Ra SG, Miyazaki T, Ishikura K, Nagayama H, Komine S, Nakata Y, et al. Combined effect of branched-chain amino acids and taurine supplementation on delayed onset muscle soreness and muscle damage in high-intensity eccentric exercise. J Int Soc Sports Nutr. 2013;10(1):51. doi: https://doi.org/10.1186/1550-2783-10-51
13. Niu X, Zheng S, Liu H, Li S. Protective effects of taurine against inflammation, apoptosis, and oxidative stress in brain injury. Mol Med Rep. 2018;18(5):4516-4522. doi: https://doi.org/10.3892/mmr.2018.9465
14. Ramirez-Guerrero S, Guardo-Maya S, Medina-Rincon GJ, Orrego-Gonzalez EE, Cabezas-Perez R, Gonzalez-Reyes RE. Taurine and Astrocytes: A Homeostatic and Neuroprotective Relationship. Front Mol Neurosci. 2022;15:937789. doi: https://doi.org/10.3389/fnmol.2022.937789
15. Gupte R, Christian S, Keselman P, Habiger J, Brooks WM, Harris JL. Evaluation of taurine neuroprotection in aged rats with traumatic brain injury. Brain Imaging Behav. 2019;13(2):461-471. doi: https://doi.org/10.1007/s11682-018-9865-5
16. Shao A, Hathcock JN. Risk assessment for the amino acids taurine, L-glutamine and L-arginine. Regul Toxicol Pharmacol. 2008;50(3):376-399. doi: https://doi.org/10.1016/j.yrtph.2008.01.004
17. da Silva LA, Tromm CB, Bom KF, Mariano I, Pozzi B, da Rosa GL, et al. Effects of taurine supplementation following eccentric exercise in young adults. Appl Physiol Nutr Metab. 2014;39(1):101-104. doi: https://doi.org/10.1139/apnm-2012-0229