Konopie siewne – czy mają zastosowanie w sporcie?

Zdjęcie: CBD Infos, Unsplash

 

Temat stosowania niedozwolonych substancji w celu poprawy wyników sportowych od lat budzi ogromne emocje. Jednak w przypadku konopi dyskusja ta wkracza na zupełnie nowe tory. Wraz z falą legalizacji rekreacyjnego użycia marihuany w kolejnych krajach, świat sportu stanął przed trudnym pytaniem: czy nadal powinniśmy karać atletów za coś, co dla zwykłego obywatela staje się legalną używką? Głosy są podzielone, ale widać wyraźną tendencję do liberalizacji przepisów.

Obecnie Światowa Agencja Antydopingowa utrzymuje kannabinoidy na liście substancji zabronionych, ale z jednym kluczowym zastrzeżeniem: zakaz obowiązuje wyłącznie podczas zawodów. Poza okresem startowym sportowcy mają w tej kwestii wolną rękę. Przełom nastąpił w 2018 roku, kiedy to Agencja wykreśliła z czarnej listy jeden konkretny związek – kannabidiol, znany szerzej jako CBD. To on stał się furtką dla legalnej suplementacji.

Co więcej, już wcześniej, bo w 2013 roku, regulatorzy sportowi po cichu przyznali, że dotychczasowe przepisy były zbyt rygorystyczne. Dziesięciokrotnie podniesiono wówczas dopuszczalny próg stężenia głównej substancji psychoaktywnej (tetrahydrokannabinolu) w moczu – z 15 do 150 nanogramów na mililitr. To zmiana fundamentalna, pozwalająca uniknąć dyskwalifikacji zawodników, którzy mieli kontakt z konopiami na długo przed startem. Jeszcze dalej poszła amerykańska liga baseballowa (Major League Baseball), która całkowicie usunęła marihuanę z listy substancji zakazanych, zaczynając traktować ją na równi z alkoholem. Trwają negocjacje, by to podejście rozszerzyć, zwłaszcza że wielu ekspertów podnosi argument, iż konopie wcale nie muszą być dopingiem w klasycznym tego słowa znaczeniu, a raczej lekiem.

Używanie konopi w sporcie wyczynowym jest zjawiskiem powszechnym, choć rzadko oficjalnie raportowanym. Szacuje się, że po produkty te sięga co czwarty sportowiec. Statystyki są wymowne, choć z pewnością niepełne. Wśród amerykańskich studentów-sportowców do używania marihuany w ostatnim miesiącu przyznaje się ponad 11%, ale we Francji liczby te szybują w górę. Aż 19% tamtejszych licealistów uprawiających sport i – co zaskakujące – prawie 33% francuskich zawodników startujących na szczeblu regionalnym i międzynarodowym potwierdza kontakt z konopiami.

Podobne dane płyną z raportów amerykańskich stowarzyszeń akademickich, wskazujących, że blisko jedna czwarta atletów to użytkownicy marihuany. Co ciekawe, stereotyp „leniwego palacza” zupełnie nie przystaje do sportowej rzeczywistości. Odsetek użytkowników jest niemal identyczny w dyscyplinach wymagających żelaznej kondycji: sięga po nie około 25% biegaczy, 23% kolarzy i 24% triathlonistów. Należy jednak pamiętać, że dopóki nad konopiami wisi groźba sankcji prawnych i dyscyplinarnych, prawdziwa skala zjawiska pozostanie w sferze domysłów. Dopiero pełne zniesienie prohibicji pozwoliłoby sportowcom na szczere wyznania bez lęku o karierę.

Dlaczego sportowcy ryzykują? Odpowiedź często kryje się w bólu. Stosowanie kannabinoidów, a zwłaszcza legalnego już CBD, okazuje się obiecującą alternatywą w leczeniu przewlekłych urazów układu mięśniowo-szkieletowego. Mowa tu o kontuzjach ścięgien, chronicznym bólu pleców czy uszkodzeniach stawów – dolegliwościach będących chlebem powszednim wyczynowców, które często przestają reagować na standardowe niesteroidowe leki przeciwzapalne.

Badania przynoszą intrygujące wyniki. W jednym z eksperymentów uczestnicy, którzy przebiegli dystans blisko 6 kilometrów, zgłaszali znacznie mniejsze odczuwanie bólu po zastosowaniu konopi. To otwiera dyskusję o wprowadzeniu suplementów diety opartych na CBD do stałego menu sportowców. Produkty z marihuany zaczynają być postrzegane jako nutraceutyki – środki łączące wartości odżywcze z leczniczymi, skuteczne na przykład w walce z migrenami.

Warto też wspomnieć o samej wartości odżywczej rośliny, która jest na tyle wysoka, że niektórzy autorzy sugerują włączenie jej do diet wegetariańskich dla sportowców. Dodatkowym atutem, szczególnie w trakcie morderczego sezonu startowego, jest udowodniona skuteczność CBD w łagodzeniu chorób wywołanych przewlekłym stresem. Choć nauka wciąż ostrożnie podchodzi do przekładania tych wyników bezpośrednio na elitę sportową, potencjał jest niezaprzeczalny.

Biglicynian magnezu od testesterone.pl – wspiera układ nerwowy – KUP TUTAJ

 

Zakaz w sporcie

Aby zrozumieć, dlaczego konopie i ich syntetyczne pochodne wciąż budzą taki opór regulatorów sportowych, musimy przyjrzeć się fundamentom antydopingowego prawa. Światowa Agencja Antydopingowa nie działa w próżni – aby jakakolwiek substancja trafiła na „czarną listę”, musi spełniać co najmniej dwa z trzech kryteriów: musi poprawiać wyniki sportowe, szkodzić zdrowiu zawodnika lub naruszać tak zwanego „ducha sportu”. Przeciwnicy konopi argumentują, że w tym przypadku mamy do czynienia z hat-trickiem – roślina ta spełnia wszystkie trzy warunki jednocześnie.

Pierwsze kryterium dotyczy bezpośredniego wpływu na wynik. W powszechnej świadomości doping kojarzy się z budowaniem nienaturalnej muskulatury czy sztucznym zwiększaniem liczby czerwonych krwinek. W przypadku konopi mechanizm jest bardziej subtelny, ale równie istotny.

Fizjologia podpowiada, że kannabinoidy mogą działać jak klucz otwierający rezerwy organizmu. Zjawiska takie jak rozszerzenie naczyń krwionośnych (wazodylatacja) czy rozszerzenie oskrzeli (bronchodylatacja) teoretycznie zwiększają przepływ tlenu, co w sportach wytrzymałościowych jest walutą najwyższej próby. Jednak prawdziwa przewaga, jaką dają konopie, rozgrywa się w głowie.

Działanie przeciwlękowe i antydepresyjne pozwala zawodnikowi wejść w strefę „zimnej krwi”. Wyobraźmy sobie skoczka narciarskiego na belce, bramkarza przed rzutem karnym czy strzelca wyborowego. Wszędzie tam, gdzie stres paraliżuje, a sukces zależy od opanowania drżenia rąk i myśli, konopie oferują chemiczny spokój. Dają zdolność funkcjonowania pod presją, której „czysty” zawodnik musi uczyć się latami treningu mentalnego. Do tego dochodzi lepszy sen – fundament regeneracji – oraz efekt przeciwbólowy. Ból to naturalny bezpiecznik organizmu, sygnał „stop”. Konopie pozwalają ten bezpiecznik zmostkować, umożliwiając walkę z drobnymi urazami i zmęczeniem, co w ostatecznym rozrachunku może dać nieuczciwą przewagę.

Drugim filarem zakazu jest troska o zdrowie – a lista potencjalnych szkód jest długa i niepokojąca. Najbardziej podstępnym wrogiem jest uzależnienie. Choć fizyczne objawy głodu narkotykowego nie są tak drastyczne jak przy opioidach, to uzależnienie psychiczne jest realnym zagrożeniem. Objawia się ono nadmierną impulsywnością i kompulsywną chęcią sięgnięcia po używkę. Nawet po odstawieniu konopi, byli użytkownicy przez wiele tygodni mogą zmagać się z zaburzeniami emocjonalnymi i poznawczymi. Mechanizm nagrody w mózgu zostaje „przeprogramowany”, co prowadzi do nadreaktywności układu dopaminergicznego.

Wpływ na mózg sportowca jest dewastujący w kontekście wymagań startowych. Kannabinoidy upośledzają pamięć krótkotrwałą i zdolność przyswajania nowych informacji (co utrudnia np. naukę taktyki). Cierpi na tym również koordynacja ruchowa – kluczowa niemal w każdej dyscyplinie. Długofalowo, igranie z chemią mózgu zwiększa ryzyko wystąpienia paranoi, a nawet schizofrenii i innych psychoz.

Równie groźne są skutki dla układu krążenia. Mimo że konopie kojarzą się z relaksem, dla serca bywają one potężnym stymulantem. Pobudzenie współczulnego układu nerwowego przy jednoczesnym hamowaniu układu przywspółczulnego to recepta na kłopoty. Opisano przypadki ostrych zawałów serca u młodych ludzi bez innych czynników ryzyka, wywołanych właśnie spożyciem marihuany. Do tego dochodzi cała gama arytmii: od napadowego częstoskurczu, przez trzepotanie i migotanie przedsionków, aż po groźne zaburzenia komorowe. Istnieje nawet specyficzna kardiomiopatia indukowana konopiami – choroba mięśnia sercowego, która może zakończyć karierę każdego atlety.

Paradoks dotyczy również płuc. Choć doraźnie marihuana może rozszerzać oskrzela, jej przewlekłe palenie prowadzi do ich destrukcji. Dym, pełen tlenku węgla i produktów spalania, sprzyja rozwojowi przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), rozedmy czy zwłóknienia płuc. Sportowiec z takimi schorzeniami to sportowiec bez przyszłości.

Trzecim, choć niemierzalnym medycznie, warunkiem jest etyka. Sportowcy to nowożytni herosi, wzory do naśladowania dla milionów dzieci i młodzieży. Nadużywanie substancji psychoaktywnych stoi w jaskrawej sprzeczności z tą edukacyjną misją.

Jest też aspekt czysto finansowy i prawny. Wielki sport to wielkie pieniądze. Zwycięstwo osiągnięte dzięki farmakologicznemu wspomaganiu – czy to przez sztuczny spokój, czy maskowanie bólu – jest formą kradzieży. Nieuczciwy zawodnik, który staje na podium, w świetle etyki sportowej okrada swojego rywala, który na ten sam wynik pracował wyłącznie własnym talentem i wyrzeczeniami. Dlatego też, dopóki konopie będą postrzegane jako droga na skróty, pozostaną w cieniu podejrzeń i zakazów.

Ashwagandha diamond od Apollo’s Hegemony – działa uspokajająco – KUP TUTAJ

Czy konopia może być użyteczna?

Jeśli spojrzymy na konopie z drugiej strony, odwracając wzrok od zagrożeń i zakazów, zobaczymy roślinę o niezwykłym potencjale leczniczym. Wraz z falą legalizacji w wielu krajach, naukowcy coraz śmielej badają to „jasne oblicze” konopi. Okazuje się, że substancje zawarte w tej roślinie wchodzą w skomplikowane interakcje z naszymi receptorami (CB1 i CB2), ale to dopiero wierzchołek góry lodowej. Coraz częściej mówi się o konopiach nie jako o leku, ale jako o zaawansowanym suplemencie diety, a wręcz o pełnoprawnym składniku odżywczym. Co zatem natura ukryła w liściach i kwiatach Cannabis sativa, co może przydać się zmęczonemu sportowcowi?

THC

Zacznijmy od „czarnej owcy”, czyli psychoaktywnego THC. Choć to głównie przez ten związek konopie są na cenzurowanym, nie można odmówić mu właściwości medycznych. THC może działać jako hamulec dla umiarkowanego i silnego bólu przewlekłego. Badania na pacjentach z bólem neuropatycznym (wynikającym z uszkodzenia nerwów) wykazały, że substancja ta przynosi ulgę, wpływając na autonomiczny układ nerwowy i promując stan relaksu.

Co więcej, THC wykazuje działanie przeciwzapalne, co potwierdzono w przypadkach tak ciężkich schorzeń jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego. Naukowcy odkryli również jego zaskakującą rolę w tłumieniu tzw. burzy cytokinowej – gwałtownej i groźnej reakcji układu odpornościowego, znanej nam z przebiegu ciężkich infekcji COVID-19 czy sepsy. THC potrafi wyciszyć ten chaos, chroniąc płuca przed zniszczeniem. Mimo tych zalet, ze względu na silne działanie odurzające, w medycynie sportowej wciąż traktowane jest z rezerwą, ustępując miejsca swojemu „grzecznemu bratu” – CBD.

CBD

Kannabidiol (CBD) to absolutna gwiazda nowoczesnej suplementacji sportowej. Jest bezpieczny, nie odurza i – co najważniejsze – nie poprawia sztucznie wyników, więc nie jest traktowany jako doping. Jego supermocą jest wszechstronność.

W sferze psychicznej CBD działa jak naturalna tarcza przeciwko stresowi. Wiążąc się z receptorami serotoniny (podobnie jak leki przeciwdepresyjne), redukuje lęk, panikę i objawy depresji, co jest bezcenne przed ważnymi zawodami. Pomaga też w walce z bezsennością, która często towarzyszy wielkiemu stresowi.

W sferze fizycznej CBD jest potężnym sojusznikiem w walce ze stanami zapalnymi. Badania pokazują, że obniża ono poziom prozapalnych cząsteczek we krwi (np. interleukiny-6). Sportowcy, tacy jak ciężarowcy, zgłaszają ulgę w bólach pleców po zastosowaniu CBD, choć nauka uściśla: związek ten lepiej radzi sobie z bólem przewlekłym, „zużyciowym”, niż z nagłym, ostrym bólem tuż po uderzeniu.

Niezwykle obiecująco wyglądają doniesienia o gojeniu ran. CBD, zwłaszcza w nowoczesnych formach podania (np. hydrożele czy specjalne filmy), przyspiesza migrację komórek i tworzenie nowych naczyń krwionośnych. Oznacza to szybszą naprawę uszkodzonej skóry, leczenie otarć, a nawet wsparcie w chorobach dermatologicznych jak łuszczyca. Dla sportowca, którego ciało jest nieustannie narażone na urazy mechaniczne, maść z CBD może stać się podstawowym wyposażeniem torby treningowej.

Olejek CBD od supplife – redukuje lęk oraz panikę – KUP TUTAJ

CBG

W cieniu sławniejszych kuzynów kryje się kannabigerol (CBG). To substancja o słabszym działaniu na receptory, ale o unikalnych właściwościach. Działa jak silny antyoksydant (porównywalny z witaminą E) i środek przeciwzapalny.

Dla sportowców najważniejszą informacją jest jednak jego wpływ na układ kostny. Badania na myszach wykazały, że CBG przyspiesza mineralizację i zrastanie się kości po złamaniach. Działa też ochronnie na chrząstkę stawową, spowalniając jej degenerację. W sportach kontaktowych, gdzie ryzyko złamań i zniszczenia stawów jest ogromne, CBG może okazać się kluczowym elementem profilaktyki i rekonwalescencji. Dodatkowo, podobnie jak CBD, wykazuje działanie przeciwlękowe.

Terpeny

Konopie to także bogactwo terpenów – związków odpowiedzialnych za zapach, które nie są tylko „perfumami” rośliny.

• Beta-mircen: Główny terpen konopi, działa przeciwbólowo i uspokajająco. W dużych stężeniach może działać nasennie, co wspomaga regenerację.

 

• Pinen: Związek o zapachu sosny. To mistrz pracy zespołowej. Działa synergistycznie z kannabinoidami, wzmacniając ich działanie przeciwzapalne i przeciwlękowe. Co ciekawe, może łagodzić niepożądane skutki psychoaktywne THC.
• Limonen: Choć w konopiach nie wykazuje silnego działania przeciwzapalnego w pojedynkę (w przeciwieństwie do limonenu z cytrusów), jest ważnym elementem tzw. efektu otoczenia, wspierając działanie całej „orkiestry” związków.

Seskwiterpeny, Triterpeny i Sterole

W tle działają też inne związki. Seskwiterpeny, takie jak beta-kariofilen, mogą działać uspokajająco, nie powodując odurzenia. Triterpeny (np. frydelina) wykazują działanie antyoksydacyjne. Z kolei sterole roślinne, takie jak beta-sitosterol, mogą działać jako czynniki wzrostu i wspierać żywotność komórek, co czyni je potencjalnym składnikiem przyszłych suplementów diety dla sportowców.

Kannflawiny

Na koniec warto wspomnieć o kannflawinach – flawonoidach unikalnych dla konopi. Te związki to prawdziwa elita w walce ze stanem zapalnym. Badania sugerują, że mogą one hamować produkcję mediatorów zapalenia (prostaglandyn i leukotrienów) skuteczniej niż popularna aspiryna. Działają one na poziomie molekularnym, wyciszając reakcję organizmu na uraz. Dodatkowo, jako silne antyoksydanty, chronią komórki przed stresem oksydacyjnym – tym samym, który powstaje podczas morderczego treningu.

Wszystko to składa się na obraz rośliny, która – odpowiednio wykorzystana – może stać się kompleksowym systemem wsparcia dla organizmu poddawanego ekstremalnym obciążeniom, oferując regenerację kości, skóry, mięśni i… skołatanych nerwów.

 

Podsumowanie

Temat konopi w sporcie to dziś nie tylko kwestia biologii, ale przede wszystkim gorący ziemniak przerzucany między prawnikami, lekarzami i etykami. Żyjemy w czasach legislacyjnej odwilży – w wielu krajach to, co wczoraj było zakazanym narkotykiem, dziś staje się towarem dostępnym w sklepie. Jednak w sporcie ta zmiana klimatu przynosi tyle samo nadziei, co chaosu. Wkraczamy w „szarą strefę”, gdzie granica między leczeniem a niedozwolonym wspomaganiem staje się niewyraźna jak nigdy dotąd.

W sporcie nie ma prostych odpowiedzi. Nie ma dyscypliny, w której konopie byłyby jednoznacznie „dobre” lub „złe”. Wszystko zależy od kontekstu: dawki, rodzaju użytej substancji, a nawet głębokości urazu, jaki leczy zawodnik. Wiemy na pewno, że przewlekli użytkownicy, palący marihuanę rekreacyjnie, stąpają po kruchym lodzie. Narażają się na uzależnienie, problemy z sercem i „mgłę mózgową”, co w sporcie wyczynowym jest drogą donikąd. Ale co z tymi, którzy chcą skorzystać z dobrodziejstw rośliny w sposób kontrolowany?

Paradoks polega na tym, że większość naszej wiedzy o „cudownym” działaniu konopi na sportowców jest… teoretyczna. Mamy mnóstwo badań na myszach i komórkach w probówkach, które potwierdzają działanie przeciwzapalne, przeciwlękowe czy gojące rany. Ale brakuje nam „twardych danych” z bieżni i stadionów. Nie przeprowadzono dotąd kompleksowych badań na aktywnych olimpijczykach w trakcie zawodów. Wnioski wyciągamy więc pośrednio, co dla nauki jest zawsze gruntem niepewnym.

Niedawne poluzowanie przepisów antydopingowych – podniesienie dopuszczalnego limitu THC i całkowita legalizacja CBD – miało ułatwić życie sportowcom. Niestety, otworzyło też puszkę Pandory. Pojawił się problem fałszywie dodatnich wyników.

Wyobraźmy sobie uczciwego zawodnika, który stosuje wyłącznie legalne CBD na bolące mięśnie. Istnieje biochemiczne ryzyko, że w jego organizmie (a konkretnie w żołądku, pod wpływem kwasów trawiennych) dojdzie do śladowej konwersji CBD w zakazane THC. Co więcej, metabolity obu tych związków są do siebie tak podobne, że w niektórych testach laboratoryjnych, produkt rozpadu legalnego CBD (7-karboksy-CBD) może zostać błędnie zidentyfikowany jako metabolit nielegalnej marihuany. Dla sportowca oznacza to koszmar: dyskwalifikację za niewinność. Badania nad tym zjawiskiem wciąż trwają i dopóki nie będą jednoznaczne, każdy zawodnik sięgający po produkty konopne ryzykuje własną karierą.

Kolejnym wyzwaniem jest forma podania. Zwolennicy medycyny naturalnej podkreślają wagę tzw. efektu otoczenia. Twierdzą oni, że czyste, izolowane w laboratorium CBD działa słabiej niż naturalny ekstrakt z całej rośliny, który zawiera śladowe ilości THC i terpenów. Możliwe, że to właśnie ta minimalna dawka THC „aktywuje” pełny potencjał leczniczy CBD. Ale jak podać taki ekstrakt sportowcowi, nie narażając go na pozytywny wynik testu?

To rodzi dylematy w gabinetach lekarskich. Młodzi medycy są coraz bardziej otwarci na konopie, nie kojarząc ich już z dopingiem, a z nowoczesną terapią. Jednak muszą pamiętać o fizjologii: THC kumuluje się w tkance tłuszczowej. Może się stamtąd uwalniać tygodniami po zakończeniu kuracji. Czy można stworzyć ekstrakt idealny – zachowujący siłę natury, ale pozbawiony prawnego ryzyka? To pytanie do technologów żywności i farmaceutów.

Nie możemy być naiwni. Tam, gdzie pojawia się luka w przepisach, pojawiają się też ci, którzy chcą ją wykorzystać. Niektórzy sportowcy mogą traktować liberalizację przepisów jako zasłonę dymną. Badania na elicie sportowej (uczestnikach Igrzysk i mistrzostw świata) wykazały, że ponad 4% z nich używa kannabinoidów. Co niepokojące, aż dwie trzecie z tej grupy przyznało się do stosowania więcej niż jednej metody dopingowej. Sugeruje to, że dla części zawodników konopie to tylko jeden z elementów szerszego arsenału niedozwolonego wspomagania, a obecne rozluźnienie zasad może być dla nich wygodnym alibi.

Doping pozostaje jednym z największych nowotworów toczących współczesny sport. Legalizacja rekreacyjnej marihuany dodatkowo komplikuje ten obraz, zmuszając nas do redefinicji tego, co jest lekiem, a co nieuczciwym wspomaganiem. Etyka, moralność i prawo muszą teraz nadążyć za biochemią.

Nie można jednak wylać dziecka z kąpielą. Argumenty przemawiające za terapeutycznym potencjałem konopi są zbyt silne, by je zignorować. Działanie przeciwzapalne, ochrona przed stresem oksydacyjnym, przyspieszone leczenie kontuzji i wsparcie psychiczne to realne korzyści. Wśród kannabinoidów na liderów wyrastają bezpieczne CBD i kannabigerol (CBG), a w tle czają się potężne kannflawiny.

Stoimy u progu wielkiego eksperymentu. Zmiana paradygmatu daje nam szansę na przeprowadzenie rzetelnych, szeroko zakrojonych badań na aktywnych sportowcach. Musimy porównać działanie tych substancji z placebo w ogniu walki sportowej, by oddzielić fakty od mitów. Tylko nauka może narysować wyraźną, grubą kreskę oddzielającą zbawienną terapię od szkodliwego nadużycia. Obecnie ta linia jest niezwykle cienka, a naszym zadaniem jest sprawić, by stała się bezpiecznym mostem dla przyszłych pokoleń mistrzów.

 

Literatura

1. André, R., et al. (2024). The Entourage Effect in Cannabis Medicinal Products: A Comprehensive Review. Pharmaceuticals, 17, 1543.
2. Chandy, M., et al. (2024). Adverse Impact of Cannabis on Human Health. Annual Review of Medicine, 75, 353–367.
3. Cobo-Golpe, M., et al. (2021). Determination and Distribution of Cannabinoids in Nail and Hair Samples. Journal of Analytical Toxicology, 45, 969–975.
4. Davoren, A.K., et al. (2024). Doping Prevalence among U.S. Elite Athletes Subject to Drug Testing under the World Anti-Doping Code. Sports Medicine – Open, 10, 57.
5. Docter, S., et al. (2020). Cannabis Use and Sport: A Systematic Review. Sports Health, 12, 189–199.
6. Fitzpatrick, J.K., et al. (2024). Cannflavin A inhibits TLR4-induced chemokine and cytokine expression in human macrophages. Natural Product Research, 23, 1–7.
7. García-Gutiérrez, M.S., et al. (2020). Cannabidiol: A Potential New Alternative for the Treatment of Anxiety, Depression, and Psychotic Disorders. Biomolecules, 10, 1575.
8. Gülck, T., & Møller, B.L. (2020). Phytocannabinoids: Origins and Biosynthesis. Trends in Plant Science, 25, 985–1004.
9. Hart, E.D., et al. (2022). Conversion of 7-Carboxy-Cannabidiol (7-COOH-CBD) to 11-Nor-9-Carboxy-Tetrahydrocannabinol (THC-COOH) during Sample Preparation for GC-MS Analysis. Journal of Analytical Toxicology, 46, 573–576.
10. Hudzik, T.J., et al. (2023). Cannabis and sport: A World Anti-Doping perspective. Addiction, 118, 2040–2042.
11. Huestis, M.A. (2007). Human cannabinoid pharmacokinetics. Chemistry & Biodiversity, 4, 1770–1804.
12. Huestis, M.A., et al. (2011). Cannabis in sport: Anti-doping perspective. Sports Medicine, 41, 949–966.
13. Khajuria, D.K., et al. (2023). Cannabidiol and Cannabigerol, Nonpsychotropic Cannabinoids, as Analgesics that Effectively Manage Bone Fracture Pain and Promote Healing in Mice. Journal of Bone and Mineral Research, 38, 1560–1576.
14. Kicman, A., & Toczek, M. (2020). The Effects of Cannabidiol, a Non-Intoxicating Compound of Cannabis, on the Cardiovascular System in Health and Disease. International Journal of Molecular Sciences, 21, 6740.
15. Klinsang, T., et al. (2023). In Vitro Wound Healing Potential of a Fibroin Film Incorporating a Cannabidiol/2-Hydroxypropyl-β-cyclodextrin Complex. Pharmaceutics, 15, 2682.
16. Liktor-Busa, E., et al. (2021). Analgesic Potential of Terpenes Derived from Cannabis sativa. Pharmacological Reviews, 73, 98–126.
17. Marques Azzini, G.O., et al. (2023). Cannabidiol for musculoskeletal regenerative medicine. Experimental Biology and Medicine, 248, 445–455.
18. Martinez Naya, N., et al. (2024). An Overview of Cannabidiol as a Multifunctional Drug: Pharmacokinetics and Cellular Effects. Molecules, 29, 473.
19. McCartney, D., et al. (2020). Cannabidiol and Sports Performance: A Narrative Review of Relevant Evidence and Recommendations for Future Research. Sports Medicine – Open, 6, 27.
20. Rizzo, G., et al. (2023). The Role of Hemp (Cannabis sativa L.) as a Functional Food in Vegetarian Nutrition. Foods, 12, 3505.
21. Safi, K., et al. (2024). Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol for Pain Treatment-An Update on the Evidence. Biomedicines, 12, 307.
22. Testai, F.D., et al. (2022). Use of Marijuana: Effect on Brain Health: A Scientific Statement from the American Heart Association. Stroke, 53, e176–e187.
23. Urits, I., et al. (2021). Adverse Effects of Recreational and Medical Cannabis. Psychopharmacology Bulletin, 51, 94–109.
24. World Anti-Doping Agency. (2023). Summary of Major Modifications and Explanatory Notes. 2023 Prohibited List.
25. World Anti-Doping Agency. (2024). World Anti-Doping Code International Standard Prohibited List.