Choroba Hashimoto – patogeneza, objawy, rozpoznanie

Choroba Hashimoto, to prawdziwa plaga XXI wieku. Przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, stanowi najczęściej występującą przyczynę niedoczynności tego narządu. Na Hashimoto – częściej chorują kobiety, niżeli mężczyźni, a w jego przebiegu dochodzi do powolnej destrukcji miąższu i rozwoju niedoczynności narządu.

Aby zrozumieć na czym dokładnie polega choroba, należy poznać podstawy fizjologii. Postaram się w „pigułce” i w przystępny sposób, przedstawić Wam niezbędne minimum, tak, aby patogeneza choroby była dla Was zrozumiała.

Czym jest i jak działa tarczyca?

Tarczyca, to gruczoł wydzielania wewnętrznego składający się z dwóch płatów. Waży od 25 do 60 g i jest jednym z najlepiej ukrwionych narządów ludzkiego ciała. Pod względem budowy histologicznej (w wielkim skrócie) składa się z pęcherzyków wypełnionych masą koloidową, zawierającą tyreoglobulinę – wielokomórkowe białko, prekursor hormonów T3 (trójjodotyroniny) i T4 (tetrajodotyroniny), które powstają na drodze wieloetapowej syntezy, do której niezbędny jest enzym- peroksydaza tarczycowa.

Tarczyca, pod wpływem TSH, uwalnia do krwi hormony: 90% z nich stanowi tetrajodotyronina, 10% trójjodotyronina, a około
1% to rT3 ( reverse T3, która jest nieaktywna metabolicznie). Po wydzieleniu hormonów z tarczycy, dochodzi do ich związania z białkami- globuliną, prealbuminą i albuminą. [1] Tylko niewielka ilość hormonów pozostaje w postaci wolnej, aktywnej biologicznie [2], z czego to T3 wykazuje istotnie większą aktywność hormonalną w porównaniu do T4. Zaledwie 1/4 obecnego w krwi hormonu T3 pochodzi bezpośrednio z gruczołu tarczowego – reszta powstaje w tkankach obwodowych w procesie dejodynacji. [1]

Adaptogen pomocny w zmniejszaniu odczuwania
nadmiernych bodźców stresowych

Skąd bierze się Hashimoto?

W chorobie hashimoto, pierwotną przyczyną zaburzeń, jest defekt limfocytów T. Są to tak zwane limfocyty T cytotoksyczne. Naciekają one miąższ i doprowadzają do jego destrukcji. Nadmierna aktywacja limfocytów prowadzi do wytwarzania w tarczycy cytokin prozapalnych (np. INF gamma), które doprowadzają do rekrutacji oraz aktywacji makrofagów biorących udział w destrukcji narządu. Przeciwciała przeciwko tyreglobulinie i peroksydazie tarczycowej ulegają związaniu, co zapoczątkowuje reakcje cytotoksyczności komórkowej, zależnej od przeciwciał.

Podsumowując – patogeneza jest złożona, a istotą choroby jest załamanie autotolerancji na autoantygenytarczycy. Hashimoto ma też związek z czynnikami genetycznymi – genami HLA DR3 i DR5. [3]

 

Objawy niedoczynności tarczycy



Z czasem, dochodzi do coraz to większego uszkodzenia gruczołu, w wyniku czego rozwija się niedoczynność tarczycy – czyli zespołu objawów wynikających z niedoboru hormonów tarczycy.

Do objawów niedoczynności zaliczamy:

1. Osłabienie, zmęczenie, senność,
2. Wzrost masy ciała,
3. Uczucie chłodu/zimna,
4. Zaparcia,
5. Wypadanie włosów,
6. Nadmierną suchość skóry.

Diagnostyka Hashimoto



W celu postawienia diagnozy i rozpoznania choroby, nie wystarczą tylko i wyłącznie objawy – należy wykonać badania laboratoryjne.

W typowym obrazie choroby, w którym doszło do rozwinięcia niedoczynności zaobserwujemy:
– wzrost TSH,
– spadek fT3 i fT4 (czyli „wolnych”, aktywnych metabolicznie form hormonów o których pisałam wyżej),
– podwyższone stężenie przeciwciał.

W chorobie Hashimoto, zwykle wykonujemy badania w kierunku przeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej (tzw. tyreoperoksydazie) – antyTPO i przeciwko tyreoglobulinie – antyTg. Należy pamiętać, że wzrost poziomu przeciwciał nie daje nam 100% rozpoznania, ponieważ zmiany ich stężenia pojawiają się również w innych jednostkach chorobowych, dlatego wyniki badań powinny zostać zinterpretowane przez lekarza.

W obrazie USG tarczycy, w przebiegu przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy zaobserwujemy zmniejszoną echogeniczność – ma to związek z obecnością nacieków zapalnych i zmniejszeniem się pęcherzyków tarczycowych. [4]

Należy też pamiętać, że podczas przebiegu choroby może wystąpić faza Hashitoxicosis – czyli zwaną „przejściową tyreotoksykozą”, w której może dojść do manifestacji objawów nadczynności tarczycy, co związane jest z pękaniem pęcherzyków tarczycowych, w wyniku czego dochodzi do uwolnienia hormonów tarczycy, co w wynikach objawia się wzrostem wolnych hormonów i spadkiem TSH. [3]

Aby potwierdzić chorobę i postawić ostateczne rozpoznanie, należy wykryć wzrost stężenia przeciwciał anty-TPO u pacjenta z niedoczynnością tarczycy lub wolem, czy też zanikową tarczycą, którą ujrzymy w obrazie USG. [4] Jeszcze raz powtarzam – diagnostyką i stwierdzeniem choroby u pacjenta, zajmuje się lekarz, a nie dietetyk, czy internetowy trener. Tylko on ma odpowiednie kompetencje, aby postawić trafną diagnozę.

 




Leczenie choroby


Choroba niestety jest niewyleczalna i prowadzi z biegiem czasu do trwałej niedoczynności. Stosujemy tylko i wyłącznie leczenie substytucyjne, polegające na podawaniu pacjentowi lewotyroksyny (L-T4) [4], najczęściej pod postacią leku Letrox lub Euthyrox, w indywidualnie dobranej przez lekarza prowadzącego dawce. Oba leki są dostępne w aptece, tylko i wyłącznie za okazaniem recepty. Należy pamiętać, że oba lekarstwa trzeba brać na czczo, conajmniej pół godziny przed posiłkiem.

Silny antyoksydant usprawniający pracę organizmu

Czy leczenie ma skutki uboczne?



Nie, jeśli dawka będzie prawidłowo dobrana. Jeśli nie będziemy sumiennie brać lekarstw, albo nie zastosujemy się do zasady spożywania ich na czczo, to możemy doprowadzić do ponownej niedoczynności, natomiast w przypadku nadużywania tabletek możemy spowodować rozwój nadczynności tarczycy.

Hashimoto, a dodatkowe kilogramy.


W przebiegu niedoczynności tarczycy może dojść do przybrania na wadze – ma to związek z obniżeniem się tempa podstawowej przemiany materii oraz spadkiem samopoczucia, czy też uczuciem zmęczenia, które może mieć wpływ na wymiar pozatreningowej aktywności fizycznej, której spadek, wraz z obniżeniem się BMR, może mieć istotny wpływ na wymiar całkowitej przemiany materii. Przemiana materii wróci do normy po wyrównaniu poziomu hormonów, poprzez odpowiednie leczenie, a wtedy choroba nie powinna stanowić przeszkody w utracie kilogramów. [5]

 

Literatura:
[1] Fizjologia Człowieka Stanisław Konturek wydanie II
[2] Biochemia Harpera. PZWL
[3] Robbins Patologia. II Wydanie polskie pod redakcją Wodzimierza T. Olszewskiego. 2014
[4] Interna Szczeklika 2018/ Medycyna praktyczna

[5] https://www.thyroid.org/thyroid-and-weight/
Dodano w: Choroby, ZdrowieTagi: #choroba, choroba tarczycy, diagnostyka hashimoto, hashimoto, niedoczynność tarczycy, objawy hashimoto, patofizjologia hashimoto, zdrowie

Zuzanna Lipiec - parę słów o autorze:

Studentka IV roku kierunku lekarskiego. Pasjonatka medycyny stylu życia. Przyszła gastroenterolog-dietetyk. Miłośniczka: gotowania, jedzenia, spacerów i kotów. Zobacz pozostałe posty tego autora

2 komentarzy: “Choroba Hashimoto – patogeneza, objawy, rozpoznanie

  1. Coraz częściej diagnozowana choroba i zastanawiam się z czego to wynika. Gorszy styl życia, lepsza możliwość diagnozy?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *