Dieta niskopotasowa - co warto wiedzieć? - Testosterone Wiedza

Kategorie

Najczęściej czytane

Dieta niskopotasowa – co warto wiedzieć?

Obraz @louishansel z Unplash

Potas jest jednym z podstawowych pierwiastków odpowiadających m.in. za gospodarkę wodną organizmu, pracę mięśni, pracę serca oraz układu nerwowego.

 

Na czym polega dieta niskopotasowa?

Podstawą diety niskopotasowej jest ograniczenie lub wyeliminowanie produktów bogatych w potas. Jest to modyfikacja zasad zdrowego odżywiania z wykluczeniem lub ograniczeniem potasu.

Całkowicie przeciwwskazane jest smażenie i gotowanie w szybkowarze. Pozostałe techniki kulinarne (duszenie, pieczenie bez dodatku tłuszczu, gotowanie na parze i w mikrofali) należy ograniczyć. Podstawą jest gotowanie.

Dieta niskopotasowa ta dostarcza małe ilości witamin z grupy B: B1, B2, B6 i kwasu foliowego oraz witaminy C. Stąd też konieczne jest zwrócenie szczególnej uwagi na te składniki, bądź też wdrożenie dodatkowej suplementacji w celu unormowania ich poziomu.

 

Dla kogo dieta niskopotasowa?

Dieta ta jest przeznaczona dla osób, u których zaszło do ograniczenia wydalania potasu przez nerki. Efekt taki występuje np. w:

-niewydolności nerek, zarówno w ostrej, jak i przewlekłej- najczęstsze zastosowanie diety niskopotasowej.

czynnościowe zaburzenia wydalania potasu: cukrzyca, tubulopatie, pierwotna i wtórna niedoczynność nadnerczy.

 

Insulinomimetyk wspierający gospodarkę glukozową

Ponadto dietę niskopotasową zaleca się w przypadku transmineralizacji – uwalnianie potasu z komórek:

– rozpad komórek (np. zespół lizy guza, rabdomioliza, oparzenia, posocznica, niedokrwistość hemolityczna),
– hipoinsulinizm,
– kwasica,
– pod wpływem leków (przenaparstnicowanie, leki b-adrenolityczne, sukcynylocholina).

 

Nadmiar potasu w organizmie może być spowodowany, zbyt dużą podażą go w postaci leków takich jak: inhibitory konwertazy angiotensyny, niesteroidowe leki przeciwzapalne, czy leki immunosupresyjne. Ponadto powodem może być, zbyt duża podaż pozajelitowa (np. płynu dializacyjnego, płyny infuzycjne), krwotoków z przewodu pokarmowego (ze strawionych erytrocytów) czy zwiększenia uwalniania potasu z komórek.

Nadmiar potasu, czyli hiperkaliemię dzieli się na trzy stadia:

hiperkaliemię łagodną, gdzie stężenie potasu wynosi 5,5-6,0 mEq/l – zazwyczaj nie wywołuje ono objawów,

hiperkaliemię umiarkowaną – stężenie  potasu na poziomie 6,1–7,0 mEq/l,

hiperkaliemia stadium ciężkie – 7,1 mEq/l lub więcej potasu.

 

Maślan Sodu – wsparcie pracy przewodu pokarmowego

 

Jak obniżyć poziom potasu?

  1. Najprostszym rozwiązaniem na obniżenie ilości potasu jest zmniejszenie podaży potasu wraz z dietą. Poniżej tabela produktów zalecanych i przeciwwskazanych na diecie niskopotasowej.
  2. Kolejną metodą na obniżenie ilości potasu jest metoda podwójnego gotowania. Polega ona na moczeniu warzyw przed gotowaniem przez ok. 30 minut. A następnie gotowaniu bez dodatku soli z kilkukrotna wymiana wody. Gotowanie w ten sposób powoduje utratę potasu nawet do 60%..
  3. Obierając owoce i warzywa przed spożyciem, aby zmniejszyć ilość potasu zawartego w skórce
  4. Ilość potasu można zmniejszyć, krojąc drobno warzywa i owoce. Krojenie powoduje straty.
  5. Spożywając głównie gotowane warzywa, a surowe spożywając tylko w niewielkich ilościach.
  6. Uważając na dodatki do żywności, w których skład wchodzi potas.
  7. Gotując bez użycia wywarów mięsnych i warzywnych.
  8. Ograniczając spożycie soków owocowych i warzywnych do jednej małej szklanki na dzień (150ml).
  9. Odsączając owoce w puszkach przed spożyciem.
  10. Nie używając substytutów soli – soli potasowej.
  11. Nie stosując suplementów diety zawierających potas.

 

Tabela produktów zalecanych i przeciwskazanych na diecie niskopotasowej

Produkty i potrawy Produkty zalecane Produkty przeciwwskazane
Produkty zbożowe

 

pieczywo: jasne, pszenne, razowe bez ziaren

kasza: drobna, manna, pszenna, krakowska

ryż, makaron

 

pieczywo żytnie, pieczywo chrupkie, chleb pumpernikiel, płatki kukurydziane, płatki owsiane, pszenne, kasza gryczana, jęczmienna, otręby pszenne,
Mięso, ryby, jaja

 

kurczak, indyk, wołowina,  chuda cielęcina, królik

wędliny chude z szynki, polędwicy i drobiowe; dorsz, sandacz, szczupak, lin, karaś, leszcz;

 

 

wieprzowina, baranina, kaczka, gęś, salceson, kiszka, konserwy, śledzie, , szproty w oleju, szproty w sosie, węgorz, sardynki, łosoś

 

 

Mleko i produkty mleczne

 

świeże mleko, kefir, jogurt, sery: twarogowe, chude, świeże homogenizowane, masło; śmietanka, śmietana;  desery mleczne, mleko sproszkowane zagęszczone, skondensowane
Warzywa

 

warzywa gotowane, surowe w małych ilościach Ziemniaki, pomidory (szczególnie ketchup i koncentrat pomidorowy), buraki, bakłażany, cukinie, pietruszka, brukiew, czosnek, kalarepa, koperek zielony, szpinak, botwinka, chrzan, groszek zielony, bób, ketchup, koncentrat pomidorowy,

nasiona roślin strączkowych, grzyby,

Owoce jabłka, maliny, truskawki (umiarkowane spożycie także w sezonie), owoce surowe (w niewielkich ilościach), dżem, agrest, porzeczka czerwona i czarna,  banany, brzoskwinie, morele, awokado, winogrona, rodzynki, ananasy, suszone owoce, soki i koncentraty owocowe; owoce cytrusowe, śliwki, figi, melony
 

Przyprawy i dodatki

 

Bazylia, estragon, papryka w proszku
Cukier, słodycze, desery miód, cukier, galaretki, herbatniki, biszkopty, kruche ciasta domowe kakao, czekolada, chałwa, orzechy, makowiec, kokos,

 

Jeśli chciałbyś/abyś przeczytać więcej o samym składniku mineralnym jakim jest potas zajrzyj tu

 

BIBLIOGRAFIA:

  1. https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/68-ds-10-dieta-ubogopotasowa/file 23.11.2021
  2. Ciborowska, A. Rudnicka, Dietetyka, Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL, 2017.
  3. Jarosz. Zalecenia zdrowego żywienia w schorzeniach układu krążenia, układu
    oddechowego, narządu ruchu, psychosomatycznych i onkologicznych. IŻŻ, 2012.
  4. Kolarzyk . Wybrane problemy higieny i ekologii człowieka. Wyd. UJ, 2008
  5. Chamienia A., Gospodarka potasowa— podstawy teoretyczne i codzienna praktyka lekarska, [w:] Choroby Serca i Naczyń 2004, tom 1, nr 2, 97–107.
  6. Kuźniar-Placek J., Jaroszyński A., Hiperkalemia – jak ustrzec przed nią pacjenta? Opis przypadku, [w:] Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2016, Tom 22, Nr 2, 158–160.
  7. Zaremba M. i wsp., Hiperkaliemia, [w:] Choroby Serca i Naczyń 2006, tom 3, nr 1, 36–40.
  8. https://www.su.krakow.pl/repozytorium-plikow/strefa-pacjenta/zalecenia-po-hospitalizacji/68-ds-10-dieta-ubogopotasowa/file
  9. Zaremba, E. Franek, A. Rydzewski: Hiperkalemia; Choroby Serca i Naczyń 2006, 3(1): 36–40
  10. Biruete A, Jeong JH, Barnes JL, Wilund KR: Modified Nutritional Recommendations to Improve Dietary Patterns and Outcomes in Hemodialysis Patients.; J Ren Nutr. 2017 Jan;27(1):62-70. doi: 10.1053/j.jrn.2016.06.001. Epub 2016 Jul 25.
  11. Ando S, Sakuma M, Morimoto Y, Arai H: The Effect of Various Boiling Conditions on Reduction of Phosphorus and Protein in Meat.; J Ren Nutr. 2015 Nov;25(6):504-9. doi: 10.1053/j.jrn.2015.05.005. Epub 2015 Jul 9.
  12. Małgorzewicz i wsp.: Zasady żywienia w przewlekłej chorobie nerek — stanowisko Grupy Roboczej Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego; Forum Nefrologiczne
    2019, 12(4,): 240–278
  13. P. Dbrowski, M. Oszanecka-Glinianowicz, J. Chudek: Żywienie w przewlekłej chorobie nerek; Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2011,

Mgr. Dietetyki
Licencjat- UM w Lublinie, magisterka- UM im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Pasjonatka gotowania, a w wolnych chwilach rysunku i pieszych wycieczek.

Jestem przekonana, że żywienie ma być czymś prostym, przyjemnym, pomagającym nam i towarzyszącym przez całe życie, a nie mnóstwem wyrzeczeń i obowiązków.

Zawsze służę pomocą i wsparciem.

Facebook: Katarzyna Fidor Dietetyk
Instagram: dietetyk.kasiafidor

    Dodaj swój komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.*