Oksytocyna - kompendium wiedzy - Testosterone Wiedza

Kategorie

Najczęściej czytane

Oksytocyna – kompendium wiedzy

Endorfiny czyli hormony szczęścia odkryto nie aż tak dawno temu, bo około przed pięćdziesięcioma laty, a dokładniej w latach 70. XX wieku. Stało się to przypadkiem, podczas badań dotyczących opioidów. Endorfiny są hormonami peptydowymi, składającymi się – w zależności od konkretnego ich typu – z różnej liczby aminokwasów. Obecnie udało się odkryć już około 20 różnych endorfin. Jednym z nich jest oksytocyna, która jest w tym poście tematem przewodnim.

Czym jest oksytocyna?

Oksytocyna jest ściśle związana z układem nerwowym, gdyż syntetyzowana jest w podwzgórzu, natomiast magazynowana i uwalniana z tylnego płata przysadki mózgowej. Pod względem budowy chemicznej jest nanopeptydem, czyli substancją, w skład której wchodzi 9 aminokwasów. Pełni szereg ważnych funkcji regulatorowych w naszym organizmie, co pozwala zaliczyć ją zarówno do grupy hormonów peptydowych, jak i peptydów biologicznie aktywnych. Warto zaznaczyć, że sama obecność oksytocyny we krwi nie powoduje jeszcze jej aktywności biologicznej. Musi najpierw połączyć się ze specyficznym dla siebie receptorem, by wywołać odpowiednią reakcję w organizmie. W wielu podręcznikach szkolnych i opracowaniach naukowych oksytocyna omawiana jest razem z innym nanopeptydem – wazopresyną. Oksytocyna i wazopresyna są syntetyzowane i uwalniane z tych samych struktur w układzie nerwowym, natomiast pod względem budowy różnią się zaledwie dwoma aminokwasami. Faktem jest jednak, że mimo tych podobieństw, ich funkcje biologiczne są zdecydowanie różne.

 

 

Badanie

Badanie stężenia oksytocyny we krwi wykonuje się w celu oceny gotowości skurczowej macicy podczas akcji porodowej, diagnostyki zaburzeń laktacji.

Przyjmuje się, że zbyt małe stężenie oksytocyny może opóźnić wystąpienie akcji porodowej lub powodować zbyt powolny jej postęp (zbyt słabe skurcze lub brak skurczów w przebiegu porodu). Wynik badania może dla lekarza stanowić dodatkowe wskazanie do podania oksytocyny podczas akcji porodowej.

Materiał do badania: surowica.

Przygotowanie do badania oksytocyny: na czczo (co najmniej 8 godzin).

Przebieg badania: jednorazowe pobranie krwi z żyły łokciowej.

Czas oczekiwania na wynik oksytocyny: 1 dzień.

Norma: poniżej 3,2 mU/l.

Uwagi:Choć oksytocyna produkowana jest w podwzgórzu, to jej magazynowanie i uwalnianie następuje z tylnego płata przysadki. Oksytocyna zostaje uwolniona w przypadku podrażnienia receptorów brodawek sutkowych oraz receptorów szyjki macicy i pochwy. Wydzielanie oksytocyny zaraz po porodzie wpływa na zahamowanie krwawienia oraz do obkurczanie mięśnia macicy. Jest to hormon, który jako pierwszy został otrzymany syntetycznie. Egzogenna oksytocyna jest wykorzystywana w położnictwie do prowokowania skurczów macicy i przyspieszania akcji porodowej.

2 tyś IU witaminy D3

Wskazania do zastosowania

  1. Zastosowanie przedporodowe
    Zapoczątkowanie lub wzmocnienie skurczów macicy w celu przyspieszenia porodu u pacjentek z następującymi lekarskimi wskazaniami do zakończenia ciąży:
    • stan przedrzucawkowy, rzucawka
    • zaburzenia czynności nerek
    • cukrzyca matki lub płodu
    • konflikt Rh
    • przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego.
  1. Przyspieszenie akcji porodowej:
    • rutynowe wywoływanie akcji porodowej w ciążach, które trwają ponad 42 tygodnie
    • w przypadku śmierci macicznej płodu
    • w przypadku opóźnienia rozwoju płodu
    • gdy występuje atonia macicy.
  1. Zastosowanie poporodowe:
    • kontrola krwawienia poporodowego i atonii macicy
    • leczenie wspomagające niepełnego lub dokonanego poronienia
    • diagnostyka (ocena płodowo-łożyskowej wydolności oddechowej w ciążach wysokiego ryzyka – test oksytocynowy).

 

Łagodzenie lęku i wpływ na emocje, czyli nowe fakty dotyczące funkcji oksytocyny

Do niedawna uważano, że indukcja porodu i pobudzanie laktacji to jedyne funkcje oksytocyny. W efekcie badań prowadzonych nad tym hormonem, dziś już wiadomo, że pełni on także funkcję jako neuromodulator, czyli substancja regulująca działanie naszego układu nerwowego.Istnieje szereg prac opisujących wpływ oksytocyny na zachowania rodzicielskie, łączenie się w pary oraz akceptację innych w swoim otoczeniu. Rola oksytocyny polega także na regulowaniu szlaków charakterystycznych dla innych neuromodulatorów, np. dla dopaminy odpowiedzialnej m.in. za stany emocjonalne i prawidłowe wyższe stany psychiczne. W tym przypadku zarówno oksytocyna, jak i dopamina wpływają na tzw. ośrodek nagrody znajdujący się w mózgowiu, który jest odpowiedzialny za motywację i kontrolę zachowania. Co ciekawe, działanie oksytocyny jest regulowane przez inne hormony np. estrogeny, co sprawia, że wszelkie nieprawidłowości w układzie hormonalnym mogą skutkować zaburzeniem równowagi w funkcjonowaniu układu nerwowego człowiekaObecnie prowadzone są liczne badania dotyczące roli oksytocyny w takich chorobach i schorzeniach jak autyzm, schizofrenia, depresja, psychozy i zaburzenia osobowości. W większości tych stanów zaobserwowano niższy poziom oksytocyny niż w grupie kontrolnej, co pozwala przypuszczać, że terapie z zastosowaniem omawianego hormonu mogą poprawić stan kliniczny pacjentów i wpłynąć korzystnie na ich komfort życia. Pewne nadzieje wiązane są także z wykorzystaniem oksytocyny w terapii uzależnień, jednak ten aspekt wymaga jeszcze wielu lat badań.

Szczególnie ciekawy wydaje się związek oksytocyny z odczuwaniem bólu i umiejętnością radzenia sobie w stresie. Odkryto, że nieprawidłowe stężenie oksytocyny wzmaga produkcję kortyzolu, który jest tzw. hormonem stresu. W konsekwencji tych zaburzeń możliwe jest odczuwanie nadmiernego lęku, stresu i niepokoju. Efekt ten może zostać zniesiony poprzez przywrócenie prawidłowego stężenia oksytocyny, co tłumaczone jest jej wpływem na ciało migdałowate będące częścią układu limbicznego w układzie nerwowym, odpowiedzialnego za kształtowanie emocji. Zauważono także, że u pacjentów cierpiących na przewlekły ból występuje wysokie stężenie oksytocyny w płynie mózgowo-rdzeniowym, które może być fizjologiczną reakcją obronną przeciwko temu nieprzyjemnemu stanowi. Inny prawdopodobny mechanizm przeciwbólowego działania oksytocyny związany jest z aktywacją endogennego układu opioidowego, czyli tego samego szlaku, który warunkuje korzystne działanie endorfin w naszym organizmie. Nowe techniki laboratoryjne i poznawanie coraz to nowych szlaków metabolicznych w naszym organizmie to ważne narzędzie w walce z wieloma chorobami. Obecnie prowadzone badania dają możliwość nowego spojrzenia na poznane już wcześniej substancje, do których można zaliczyć oksytocynę. Niezwykłe jest to, że w świetle najnowszych badań, hormon kojarzony głównie z laktacją i porodem, okazał się być także kluczowy w zachowaniach społecznych, odczuwaniu stresu i reakcji na ból. Jest to dowód na to, jak złożona i jeszcze nieodkryta jest biochemiczna strona naszego organizmu, co daje nadzieję na znalezienie nowych możliwości w walce z chorobami i lepsze poznanie mechanizmów odpowiedzialnych za zdrowie człowieka.

Wsparcie dobrego samopoczucia z galantaminą

Źródła oksytocyny

Oksytocyna jest uwalniana przez organizm w momentach, gdy czujemy się dobrze i bezpiecznie, najczęściej podczas kontaktu fizycznego z drugim człowiekiem. To dlatego, by otrzymać zastrzyk oksytocyny wystarczy kogoś dotknąć i przytulić, a czasem nawet pomyśleć, popatrzeć czy zjeść wspólnie posiłek.

Oksytocyna u mężczyzn

Oksytocyna, która uwalniana jest także podczas uprawiania seksu wpływa na osiągnięcie orgazmu, ale zupełnie inaczej działa na kobiety i mężczyzn. U mężczyzn hormon ten dodatkowo odpowiada za erekcję, ale także zazdrość czy potrzebę rywalizacji. Zaś za sprawą jej połączenia z testosteronem, po zakończonym akcie seksualnym, pojawia się u mężczyzn potrzeba snu.

 

 

Oto 10 powodów, dla których oksytocyna jest najbardziej niesamowitą substancją na świecie:

1. Jest łatwo dostępna

– to jej niewątpliwa zaleta, ponieważ hormon ten możemy dostać niemal na zwołanie, kiedy chcemy i gdzie chcemy. Wszystko co musimy zrobić, by otrzymać zastrzyk oksytocyny, to przytulić kogoś czy chociażby podać mu rękę. Prosty akt cielesnego kontaktu spowoduje, że mózg wydziela niski poziom tego hormonu i to u obu dotykanych osób. To prosty i bardzo szybki sposób budowania trwałego zaufania. Są także dowody na to, że oksytocyna wydziela się także w momencie patrzenia na kogoś czy tylko myślenia o kimś. Osobom, które nie mogą produkować wystarczającej do szczęścia oksytocyny, pozostaje hormon podawany organizmowi w postaci leku.

2. Eliksir miłości

– oksytocyna pomaga parze w utrzymaniu poczucia bliskości i przywiązania. Oksytocyna, wraz z dopaminą i noradrenaliną, są uważane za bardzo ważne hormony wpływające na relacje w związku między dwoma osobami. Sprzyja empatii i otwarciu na drugiego człowieka.

3. Pomoc dla mam

– oksytocyna nierozerwalnie łączy się z porodem i relacjami matka-dziecko. Hormon ten pomaga kobietom aktywniej przechodzić przez poród, dzięki stymulowaniu skurczów macicy. Po porodzie matki tworzą intymną atmosferę, budują zaufanie i wyzwalają delikatne gesty miłości w stosunku do maleństwa. Ponadto matki wraz ze swoim mlekiem przekazują jakąś część oksytocyny dziecku. Nie zapominajmy także o ojcach, ponieważ również oni mogą czerpać korzyści z oksytocyny. Czasem wystarczy przytulić maleństwo lub tylko na nie spojrzeć, by stężenie hormonu znacznie się podniosło. Z tym, że działanie hormonu nie jest trwałe. Naturze trzeba pomagać.

4. Zmniejsza lęki społeczne

– oksytocyna sprawia, że jesteśmy optymistycznie nastawieni do świata i ludzi, podwyższa nasze poczucie własnej wartości, wspiera proces budowy zaufania i pomaga ludziom przezwyciężyć zahamowania i lęki społeczne. Badania pokazują, że oksytocyna może być skuteczna w leczeniu nieśmiałości, pomagać ludziom pełnym niepokojów dotyczących relacji społecznych i zaburzeń nastroju. Istnieją dowody na to, że oksytocyna może pomóc osobom cierpiącym na stres pourazowy.

5. Lepsze zdrowie

– oksytocyna może być stosowana w leczeniu ran, dzięki swoim właściwościom przeciwzapalnym. Badania wykazały, że hormon ten może łagodzić rozmaity ból.

6. Dieta

– oksytocyna może w niektórych przypadkach zapobiegać otyłości? Tak! Naukowcy, których badania są w fazie wstępnej i ograniczają się do obserwacji zachowania myszy, uważają, że hormon ten może odpowiadać za szereg korzystnych efektów metabolicznych, zarówno u myszy, jak i ludzi.

7. Walka ze stresem

– działanie oksytocyny jest nieocenione, biorąc pod uwagę fakt, jak wiele osób zmaga się ze stresem. Wpływa na zmniejszenie poziomu stresu, zmniejszając stężenie kortyzolu w organizmie, i obniża ciśnienie krwi. Korzystnie wpływa na trawienie, które stres często mocno zaburza. Poprawia perystaltykę jelit i zmniejsza zapalenie jelit.

8. Zwiększa hojność

– nie jestem do końca pewna, czy to zaleta, czy wada oksytocyny. Psychologowie ewolucyjni od lat próbują ustalić, co wpływa na zachowanie ludzi związane z hojnością, oddawaniem rzeczy, udziałem w akcjach charytatywnych. Na linii badań łączą oksytocynę i empatię.

9. Koniec z depresją

– pierwszy raz zaczęto łączyć hormon z depresją obserwując jego wpływ na matki cierpiące na syndrom depresji poporodowej. Naukowcy odkryli, że niektóre młode matki zmagają się z depresją z powodu niskiego poziomu oksytocyny. Ostatnie badania stężenia hormonu we krwi i czynników genetycznych u pacjentów z depresją dały zielone światło do leczenia osób z depresją, a nawet z zaburzeniami lękowymi.

10. To jest to, co czyni nas ludźmi

– innymi słowy – to, co zostało wymienione wyżej, wpływa na to, że jesteśmy ludźmi. Oksytocyna odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu naszej zdolności zapłonowej i utrzymywania relacji, obdarza nas zdolnością do współodczuwania, zaufania, a nawet wzajemnego miłowania. Bez niej mielibyśmy znacznie mniej.

Świetny stack wspierający pracę mózgu i układu nerwowego

Podsumowanie

Po tym poście można wywnioskować tylko jedno – idź kogoś przytulić! 😉 Ta niesamowita substancja jest darmowa, więc starajmy się żyć tak, aby dostarczać jej jak najwięcej!

 

 

 

Źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Oksytocyna

http://www.medonet.pl/badania,oksytocyna,artykul,1570228.html

http://www.psychologia.edu.pl/obserwatorium-psychologiczne/1729-oksytocyna-hormon-milosci-odpowiada-rowniez-za-utrzymywanie-dystansu.html

Oksytocyna (CID: 5771)  PubChem, United States National Library of Medicine

Oksytocyna (DB00107) – informacje o substancji aktywnej DrugBank.

Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt: podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów: praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005, s. 665

Oxytocin is not a love drug. Don’t give it to kids with autism. – Slate Magazine

H.E. Ross, L.J. Young. Oxytocin and the neural mechanisms regulating social cognition and affiliative behavior. „Front Neuroendocrinol”. 30 s. 534–547, 2009. 

http://www.edziecko.pl/rodzice/7,79353,24487224,oksytocyna-hormon-o-zaskakujacych-wlasciwosciach.html

Bomba-Opoń, D., Drews, K., Huras, H., Laudański, P., Paszkowski, T., & Wielgoś, M. (2017). Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące indukcji porodu. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna2, 58-71.

Kania, B. F., Wrońska, D., & Blachuta, M. (2014). Neurobiologiczne znaczenie oksytocyny u ludzi i zwierząt. Życie Weterynaryjne, 89

Kania, B. F., Wrońska, D., & Błachuta, M. (2015). Rola oksytocyny w stanach stresowych u zwierząt i ludzi. Medycyna Weterynaryjna71

Traczyk, W. Z. (2010). Fizjologia człowieka w zarysie. Państ. Zakład Wydawnictw Lekarskich.

Wójciak, P., Remlinger-Molenda, A., & Rybakowski, J. (2012). Rola oksytocyny i wazopresyny w czynności ośrodkowego układu nerwowego iw zaburzeniach psychicznych. Psychiatr. Pol46, 1043-1052.

https://dziecisawazne.pl/10-powodow-dla-ktorych-oksytocyna-jest-najbardziej-niesamowitym-hormonem/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Endorfiny

Studentka drugiego roku Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku, trener personalny, miłośniczka zdrowego stylu życia i treningów, szczególnie siłowni, która pomogła mi wyjść z zaburzeń odżywiania. Stawiam na zdrowy rozsądek i balans.

    Dodaj swój komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.*