Foliany vs kwas foliowy – B9 niezbędny składnik w walce o zdrowie

Czym jest Witamina B9

Na początek trzeba zrozumieć istotną różnicę pomiędzy folianem a kwasem foliowym.

Witamina B9 jest jednym z  niezbędnych składników odżywczych, który w przyrodzie możemy znaleźć pod postacią folianów.

Foliany to tak naprawdę ogólna nazwa grupy związków o pokrewnych lub podobnych właściwościach odżywczych. Aktywna forma witaminy B9 znana jest jako między innymi
5-metylotetrahydrofolian (5-MTHF) i to właśnie w takiej postaci foliany trafiają do krwiobiegu.

Kwas foliowy to syntetyczna forma witaminy B9 i można go znaleźć w wielu suplementach często przeznaczonych dla kobiet, które planują zajść w ciąże a także w produktach spożywczych fortyfikowanych (wzbogacanych o różne witaminy i składniki mineralne, aby poprawić ich wartości odżywcze), ale czy słusznie ?

Różnice pomiędzy kwasem foliowym, a folianem

Przez wiele lat sądzono, że wchłanialność syntetycznego kwasu foliowego znacznie przewyższa foliany, natomiast w jednym z badań stwierdzono, że jest ona dość podobna (na poziomie 80% w porównaniu do kwasu foliowego). Lecz trzeba wziąć pod uwagę, że naturalne foliany zawarte w owocach i warzywach występują wraz z substancjami ograniczającymi ich biodostępność

Okazuje się więc, że foliany dostarczane do organizmu wraz z suplementacją wypadają znacząco lepiej od kwasu foliowego nie tylko pod kątem wchłanialności ale także bioaktywności w organizmie

Kolejnym kłopotem jest przekształcanie się kwasu foliowego w jego aktywną biologicznie formę, czyli do 5-MTHF, która okazuje się być procesem czasochłonnym i potencjalnie szkodliwym, szczególnie u osób z mutacją genu MTHFR.

Okazuje się niestety, że niezmetabolizowany kwas foliowy co raz częściej powiązany jest z licznymi problemami zdrowotnymi, które dokładniej będą opisane poniżej

Natomiast ciekawy wydaje się synergistyczne działanie folianu wraz z witaminą B6, co w jednym z badań przełożyło się na jej dużo lepsze wchłanianie

Działanie i niedobory folianu

Niski poziom folianu w organizmie może wiązać się z powikłaniami takimi jak:

  • Zwiększone ryzyko występowania nowotworów
  • Niski poziom folianów u kobiet w ciąży powiązano z zaburzeniami porodowymi, takimi jak wady cewy nerwowej
  • Podniesiony poziom homocysteiny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób serca i udaru mózgu
  • U osób starszych wysokie poziomy nie zmetabolizowanego kwasu foliowego mogą ukrywać niedobór witaminy B12. Nieleczony niedobór witaminy B12 może zwiększać ryzyko demencji i upośledzać czynność układu nerwowego, a także doprowadzić do anemii
  • Zmiany miażdżycowe – suplementacja folianów przez sześć tygodni okazuje się zarówno skuteczna w zwiększaniu B9 w osoczu u osób z chorobą wieńcową, jak i zmniejszaniem homocysteiny, ale wydaje się, że tylko wyższa dawka jest skuteczna w zwiększaniu przepływu krwi
  • Suplementacja folianu jest zdolna do osłabienia uszkodzeń oksydacyjnych DNA poprzez bezpośrednie działanie jako przeciwutleniacz lub obniżenie poziomu homocysteiny w organizmie

Foliany są niezbędne dla płodności zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Przyczynia się do spermatogenezy . W związku z tym konieczne jest otrzymanie wystarczającej ilości pokarmu w diecie lubsuplementacji (gdzie jesteśmy w stanie dokładnie określić przyjmowaną dawkę), aby zminimalizować ryzyko niepłodności.

Ponadto, polimorfizmy w genach enzymów biorących udział w metabolizmie kwasu foliowego mogą być jedną z przyczyn komplikacji niepłodności u niektórych kobiet, dlatego tak ważne jest dostarczenie odpowiedniej formy B9 do organizmu

Ciekawostki

  • Foliany są niezbędne do podziału krwinek czerwonych, a jego niedobór może prowadzić do anemii megaloblastycznej (schorzenia charakteryzujące się mniejszą ilością czerwonych krwinek)
  • Witamina C może poprawić biodostępność folianów poprzez ograniczenie jej degradacji w żołądku
  • Syntaza tlenku azotu jest enzymem, który pomaga zachować gęstość kości, stymulując tworzenie kości i zapobiegając ich utracie. Folian może działać jako kofaktor dla tego enzymu i promować aktywność tlenku azotu w komórkach kości, utrzymując w ten sposób ich prawidłową gęstość

Jak dawkować folian

  • Podczas suplementacji folianu należy stosować do 400 mcg
  • Podczas suplementacji L-metylofolanu należy stosować w zakresie 1-2 mg dziennie

Podsumowanie

Co raz więcej dowodów w postaci literatury naukowej zwraca uwagę na to aby dostarczać do naszego organizmu odpowiednich form witamin czy składników mineralnych, okazuję się bowiem, że ich metabolizm jest często  bardzo obciążający i czasochłonny, dodatkowo może dojść do kumulacji różnych metabolitów, które potrafią być bardzo niebezpieczne dla naszego zdrowia i samopoczucia.

 

 

 

 

 

Filip Głuszek - parę słów o autorze:

Myślę, że moją przygodę z dietetyką najlepiej opisują słowa ''Od ogółu do szczegółu''. Zaczęło się tak jak u większości z nas, co zrobić, żeby wyglądać i czuć się lepiej we własnej skórze ? Szukanie odpowiedzi i gotowych rozwiązań w czasopismach i na forach internetowych, mordercze plany treningowe, wyrzeczenia itd. A wszystko dlatego, że u kogoś taki schemat się sprawdził, więc u mnie też musiał. Lecz zawsze gdzieś z tyłu głowy zdawałem sobie sprawę, że to nie może być jedyny sposób, nawet jeśli efekty były widoczne gołym okiem. I tak zaczęło się poszukiwanie odpowiedzi na pytania ''gdzie, co, jak i dlaczego?''. Dlaczego taka dieta działa ? Jak to sie dzieje, że tkanka tłuszczowa znika, a mięśniowa rośnie ? Co się dzieje w naszym organizmie po zjedzeniu węglowodanów czy białka ? Gdzie zachodzą te wszystkie procesy ? Szukając odpowiedzi zdałem sobie sprawę, że uwielbiam to co czytam, czego się dowiaduję i to w jaki sposób jestem w stanie wykorzystać zdobytą wiedzę w życiu codziennym. Sprawiało mi to przyjemność do tego stopnia, że postanowiłem zmienić kierunek studiów z Architektury na Dietetykę, i przeprowadzić się do innego miasta. W trakcie studiów zaczynałem od podcastów i webinarów, kolejnym krokiem było czytanie artykułów i książek, nie tylko tych o dietetyce, a bardziej tych związanych z ludzką fizjologią, następnie przyszła kolej na szkolenia i konferencje naukowe, szukanie badań naukowych i ostatecznie przekucie całej teorii w praktykę. Zaczęło się skromnie od pomocy w utracie wagi najbliższym znajomym i rodzinie, aktualnie pracuję z osobami, które posiadają różne zaburzenia metaboliczne, bądź choroby autoimmunologiczne, jak i również ze sportowcami, którzy chcą zmaksymalizować swój potencjał fizyczny jak i również ten sylwetkowy. Na tym Fanpage'u postaram się dzielić zdobytym na przestrzeni lat doświadczeniem, pokazać różne rozwiązania jednego problemu, a nie utarte schematy, wstawiać mniej lub bardziej skomplikowane artykuły oraz będę odpowiadać na wszelkie pytania zadawane bezpośrednio do mnie. Moja nauka cały czas trwa, dlatego jestem zawsze otwarty na ciekawą debatę i konstruktywną krytykę. Pozdrawiam Filip Zobacz pozostałe posty tego autora

4 komentarzy: “Foliany vs kwas foliowy – B9 niezbędny składnik w walce o zdrowie

    1. Zdecydowanie Foliany w postaci Metylowanej 🙂 Cały tekst opisuje wyższość Folianów ponad potencjalnie szkodliwym Kwasem Foliowym

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *